Dünya’nın en eski ok zehri bulundu! 7 bin yaşında

İlk keşfinden sonra Witwatersrand Üniversitesi’nde saklanan kemik, 2022 yılında bölgedeki arkeolojik çalışmalara yeniden başlanmasıyla ayrıntılı bir incelemeye alındı. Araştırmacılar, kemiğin içine yerleştirilmiş üç adet kemik ok ucunun etrafındaki gerecin sıradan bir tortu olmadığını tespit etti.

EN AZ İKİ BİLEŞENDEN OLUŞUYOR

Yeni teknolojilerle yapılan mikro-CT taramaları ve kimyasal tahliller, zehir karışımının en az iki toksik bitki bileşeninden oluştuğunu ortaya çıkardı: digitoksin ve strofantin.  Ayrıyeten, güçlü bir toksin olan ricin’in bir yan eseri olan risinoleik asit de tespit edildi. Bu bileşiklerin farklı bitkilerden elde edilmesi, karmaşık bir tanımın varlığını kanıtlıyor.

Okların zehirle kaplanması, avcılık teknolojisinin çok önemli bir evrimi olarak kabul ediliyor. Güney Afrika’daki farklı kümelerin, bitkiler ve hayvanlardan elde edilen çeşitli zehirleri oklarında kullandığı biliniyor. Lakin bu keşif, çok bileşenli tanımların eski periyotlarda de bilindiğini doğrulayan en eski delil olarak öne çıkıyor.

Üniversitesi’nden Justin Bradfield, bu zehirin hazırlanmasının, o periyottaki insanların ayrıntılı farmakolojik bilgiye sahip olduğunu gösterdiğini ifade ediyor. Bu, yalnızca avcılık teknolojisinde değil, aynı vakitte toplumların bilgi paylaşımı ve organizasyon hünerlerinde de ileri bir düzeye ulaşıldığını kanıtlıyor.

UZUN ARALI TİCARETİN İZLERİ

Digitoksin ve strofantin içeren bitkilerin Kruger Mağarası etrafında doğal olarak bulunmaması, bu unsurların ya uzun aralardan taşındığını yahut ticaret yoluyla elde edildiğini gösteriyor. Araştırmacılar, bu durumun periyodun klasik farmakolojik bilgisi ve organizasyon maharetleri hakkında çok önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor.

Araştırma, Güney Afrika’da daha önce keşfedilmiş diğer zehir buluntularını da içeriyor. Örneğin, 24 bin yıllık bir tahta spatulada ricinoleik asit bulunmuştu. Lakin bu keşif, tek bileşenli bir zehir tanımını işaret ederken, Kruger Mağarası’ndan çıkarılan kemik, çok bileşenli bir tanımın delilidir.