Beyne zarar veren 15 neden

‘‘Düzgün çalışmayan beyin düzgün çalışmayan beden demektir. Bu nedenle beynimize zarar veren nedenleri gözden geçirerek değiştirmemiz yahut ortadan kaldırmamız gerekir’’ diyen Nöroloji Uzmanı Derya Uludüz, bilişsel fonksiyonu tehdit eden sebepleri şöyle sıraladı:

1-Fiziksel travma

Hafif bile olsa düşmeler, sarsıntılar, kaza­lar beyni tesirler. Beyin sarsıntısı sonrasın­da baş ağrısı, birkaç saniye ya da dakikalık şuur kaybı, yaralanma sürecinde yaşa­nanları hatırlamama, işitme, görme duyu­larında değişiklikler, dikkat eksikliği ve baş karışıklığı yaşanabilir. Acil müdahale gerekti­ren bir tablodur.

2-Madde bağımlılığı

Uyuşturucu madde­ler beynin en büyük düşmanlarıdır. Bunlar beynin olağan işleyi­şini bozarken, beyin damarlarında tıkan­malara da yol açar.

3-Sigara

Beyin ve bedene kan akımını kısıtlar. Sigara kullananlarda odaklan­ma zorlukları ortaya çıkabilir. Tiryakilerin yalnızca ciltleri değil be­yinleri de süratli yaşlanır.

4-Alkol

Alkolü orta karar içmek bile beyin fonksiyonlarını tesirler. Alkol kullananla­rın beyni daha küçüktür. Halbuki be­yin büyüklüğü kıymetlidir. Prefron­tal korteksin (beynin planlama, evvelden düşünme ve yargılama ile ilgili bölümü) sorumluluğunu bozar.

5-Fazla kilo

Yağlar ziyanlı unsurları depolar. Bedeninizde ne kadar çok yağ olursa beyniniz o kadar kötü durumdadır. Zira ziyanlı unsurlardan etkilenir. Yüksek yağ düzeyleri ayrıyeten beynin küçülmesine neden olur. Obezite bilişsel gerileme ve Alzheimer riskini de artırır.

6-Yanlış beslenme

Sağlıksız beslenme beynin hacim, işlev ve yapısal gelişimini bozar. Bundan Ötürü aşırı şeker, yağ ve karbonhidrat tüketiminden kaçınılmalı. Zinde bir beyin için beslenmede zeytinyağı, Omega-3 benzeri sağlıklı yağlara, taze ve mevsi­minde zerzevat ve meyvelere, çiğ kuruyemişlere, bakliyatlara, tam tahıllara tartı veril­melidir.

7- Yalnızlık

Yalnızlık, çoklukla olumsuz kanıları tetikler. Bu da beyinde beta-amiloid birikimini tetikleyerek zamanla demansa (bunama) kapı ortalar. Bilimsel araştırmalar, kısa vadeli de olsa iletişim kurmanın beyni çalıştırmaya yettiğini gösteriyor. Yakın arka­daşlarınızı arayarak yahut kapı komşunuzla sohbet ederek beyninizi faal hale getirebilirsiniz.

8-Kronik gerilim

Ağır iş yükü, maddi sı­kıntılar, evlilikteki sorun­lar kronik gerilim sebebidir. Daima gerilim altında olan beyin gerilim hormonu korti­zolü salgılar. Kortizol işta­hı ve şekere düşkünlüğü artırarak kilo almaya yol açar. Kas gerginliği ve kro­nik ağrıları artırır. Tansiyo­nu yükseltir. Bütün bunlar beyin sıhhatini da bozar.

9-Uykusuzluk

Düzensiz bir uyku ve kronik uyku bozukluk­ları çoğu zaman fizikî, duygusal ve bilişsel sağlık üzerinde olum­suz tesirlere neden olur.

10-Aşırı kafein

Her şeyin fazlasının za­rarlı olduğu gerçeği kafein içeren besin hususları için de geçerli. Gün içinde aşırı kafein alımı beynin; bel­lek, dikkat, algısal idrak, niyet, lisan ve şuur konu­sunda kilit rol oynayan gri madde hacmini düşürür.

11-Fazla televizyon izlemek

Aşırı televizyon izlemek çocuklarda hiperaktivite erişkinlerde Alzheimer hastalığı ile alakalıdır. Günde 2 saatten fazla te­levizyon izlemek obezite riskini artırır. Fazla kilo beyin için de ziyanlıdır.

12-Şiddet içeren bilgisayar oyunları

Bu oyunlar şid­dete ve öğrenme zahmetine yol açar. Beyin görüntüleme­lerde bu oyunların beyinde madde kullanımı ile aynı bölgeyi harekete geçirdiği tespit edilmiştir. Ço­cuklar zamanla bu oyunlara bağımlı hale gelir.

13-Su kaybı

Vücudun yüzde 70’i, beynin yüzde 80’i su­dur. Yeteri kadar su içmiyorsanız beyin fonksiyonunuz de azalır.

14-Yoğun sosyal ağ kullanımı

Sürekli mesaj yaz­mak ve internette sosyal ağlarda vakit geçirmek dikkat prob­lemlerine yol açar. Zamanla yüz yüze bağlantıda zorlanma­ya neden olur.

15-Hareketsizlik

Her kasın ihtiyacı olan idmana beyin de ihtiyaç duyar. Hareketsizlik kan akışını zayıflattığı için beyne kâfi oranda kan gitmez. Hafıza da bu durumdan olumsuz etkilenir.