Gerçek işsizlik 10,3 milyona çıktı

■ Belce ÖRÜ

Ekonomi siyasetleri nedeniyle çabucak hemen her kesimde istihdam ile ilgili problemler artarak devam ediyor. Fiyatların hayat pahalılığına yetişememesi, emeklilik sisteminin tatmin edici olmaması, iş ve personelin doğru şartlar altında eşleşememesi bu meselelerin en önde gelenleri… Öte yandan sıkı para siyaseti ve endüstrideki daralma da istihdam piyasasını zorluyor. Buna aksiliklere rağmen Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre işsizlik oranı düşüyor. Gerçek istihdam datalarını gösteren geniş tarifli işsizlik ise artıyor. Eylülde dar tarifli işsiz sayısı bir evvelki aya göre 35 bin kişi artarak 3 milyon 100 bin kişi oldu.

ÜMİTSİZ İŞSİZLER ARTTI

İşsizlik oranı ise yüzde 8.6 düzeyinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6.7 iken bayanlarda yüzde 12.3’ü bulduğu tahmin edildi. 15-24 yaş kümesini kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı da bir evvelki aya göre 0.3 puan artarak yüzde 17.1 düzeyinde gerçekleşti.  Vakte bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve iş buma umudunu kaybeden işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı 2024 yılı Eylül’de bir evvelki aya göre 1.7 puan azalarak yüzde 25.6 oldu. Türkiye Devrimci Personel Sendikaları Konfederasyonu (DİSK-AR) tarafından TÜİK datalarından yararlanarak yapılan hesaplamaya göre, mevsim tesirinden arındırılmış geniş tarifli işsiz sayısı ise Eylül 2024’te 10 milyon 271 bin kişiyi buldu. Bundan Ötürü dar ve geniş tarifli işsizlik arasındaki makas genişlemeye devam etti. Son iki yılda dar tarifli işsiz sayısı 370 bin kişi azalmış benzeri görünse de geniş tarifli işsiz sayısı
2.7 milyon kişi arttı. 

Yüzde 13.7 işsizlik ödeneği alabildi

Haftalık 40 saatten daha az çalışan ve imkanı olması durumunda daha çok çalışmayı isteyenleri kapsayan vakte bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısı son bir yılda 1.9 milyondan 3.1 milyona yükselerek 1 milyon 184 bin kişi arttı. Vakte bağlı eksik istihdamdaki artış geçim sorununun sonucu olarak ortaya çıkıyor. Öte yandan DİSK’in çalışmaları TÜİK’in resmi dar tarifli işsizlerin ezici çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanamadığını ortaya koyuyor. Türkiye İş Kurumu’nun (İŞKUR)’un eylül ayına ilişkin işsizlik sigortası bültenleri verilerine göre ise bu ayda işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 425 bin 550 oldu. Böylelikle Eylül 2024’te resmi işsizlerin yalnızca yüzde 13.7’si işsizlik ödeneği alabildi.

4 bayandan 1’i işsiz

İstihdam piyasasındaki şartlar en çok ekilenen gruplar bayanlar ve gençler. Çünkü bayan ve genç işsizlik oranı ile her ikisini kapsayan bayan genç işsizlik oranında artış dikkat çekiyor.15-24 yaş kümesini kapsayan yaş grubunda işsizlik oranı eylül ayında; erkeklerde yüzde 13.5, bayanlarda ise yüzde 24 olarak tahmin edildi. Geniş tarifli bayan işsizliği ise yüzde 34.7 düzeyinde ger-çekleşti.