D vitamini eksikliği çocuklarda otoimmün hastalıklara yol açıyor

Kanada’daki McGill Üniversitesi’nden bilim insanları, D vitamini üretmeyen genetik olarak tasarlanmış fareler üzerinde çeşitli tahlil metotları kullanarak detaylı bir araştırma gerçekleştirdi. Çalışmanın sonucunda, D vitamini eksikliği olan farelerin timüs bezinin – bağışıklık sistemimizi eğiten küçük bir organ – süratle yaşlandığı ve kendine saldıran bağışıklık hücrelerinin denetimsiz şekilde yayıldığı tespit edildi.

Timüs bezi, T hücrelerinin sağlıklı hücrelere saldırmaması için eğitim aldığı bir merkez olarak biliniyor. Ayrıyeten D vitamini, bu eğitimin faal bir şekilde gerçekleşmesinde kilit rol oynuyor. McGill Üniversitesi’nde görevli fizyolog John White’a göre bu biyolojik alaka artık çok daha net anlaşılıyor. White, “Bulduğumuz sonuçlar, bu ilişkiyi daha da netleştiriyor ve otoimmün hastalıkları önlemek için yeni stratejiler geliştirilmesine imkan sağlayabilir” diyor.

Çalışmada D vitamini üretemeyen farelerin daha küçük ve hücre bakımından daha fakir bir timüse sahip olduğu görüldü. Ayrıyeten, organın erken yaşlanma belirtileri gösterdiği ve çok önemli bir otoimmün düzenleyicinin düzeyinin düşük olduğu tespit edildi. Bu bulgular, D vitamini eksikliğinin otoimmün hastalıklara karşı müdafaa sağlamada yetersiz kalabileceğini gösteriyor.

OTOİMMÜN HASTALIK RİSİKİNİ ARTIRABİLİR

White, “Yaşlanan bir timüs, geçirgen bir bağışıklık sistemi demektir,” sözünü kullanarak, timüs bezinin sağlıklı dokulara kazara saldırabilecek bağışıklık hücrelerini filtreleme sorumluluğunu yitirdiğini belirtti. Bu durum, tip 1 diyabet benzeri otoimmün hastalıkların riskini artırabilir.

Önceki araştırmalar, D vitamininin bilhassa çocukluk döneminde çok önemli olduğunu, zira timüs bezinin T hücrelerini 20 yaşına kadar eğittiğini öne sürüyor. Yaş ilerledikçe bu tesirin azalabileceği düşünülse de, D vitamini eksikliğinin erken yaşlarda bağışıklık sistemini zayıflatabileceği istikametindeki bulgular dikkat çekiyor.

Bu çalışma şimdi fareler üzerinde yapılmış olsa da, timüs bezinin insanlarda benzer şekilde çalışması nedeniyle, aynı biyolojik süreçlerin insanlarda da geçerli olabileceği düşünülüyor. Araştırmacılar, D vitamininin insan timüsü üzerindeki tesirini incelemeye yönelik çalışmalar yapmayı planlıyor.

D vitamini desteklerinin etkinliği hala tartışmalı olsa da, genel kanı, eksiklik durumunda makul sağlık alanlarında fayda sağladığı yönünde. Bilhassa güneş ışığı yetersizliğinden kaynaklanan eksiklikler, bağışıklık sistemimizin erken yaşlardan itibaren dezavantajlı bir duruma düşmesine neden olabilir.

White, çocuk sahibi ailelere seslenerek, “Küçük bir çocuğunuz varsa, kâfi ölçüde D vitamini aldığından emin olmak için sağlık uzmanınıza danışın” tavsiyesinde bulundu.