Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yönetimini resmileştirmek adına Umman ile ortaklaşa “Basra Körfezi Boğaz Otoritesi”ni kurduğunu duyurdu. Stratejik su yolundan geçiş yapacak ticari gemiler için kripto para birimleri üzerinden ödeme yapılacak “Hürmüz Safe” adlı dijital sigorta platformu devreye alınırken, projenin İran ekonomisine yıllık 10 milyar dolardan fazla gelir sağlaması bekleniyor.
İran İslam Cumhuriyeti, ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimini kurumsallaştırmak amacıyla stratejik bir adım attı.
Tahran ve Umman Sultanlığı tarafından ortaklaşa yönetilecek olan Basra Körfezi Boğaz Otoritesi resmen faaliyetlerine başladı. Girişimi İran duyurdu, Umman ise henüz resmi açıklama yapmadı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, boğazın İran ve Umman karasularında yer aldığını belirterek, “Bu mekanizma uluslararası hukuka uygundur. Güvenli geçişi sağlamak ve hizmet karşılığında bedel almak kıyı ülkelerinin doğal hakkıdır” ifadelerini kullandı.
KRİPTO İLE 10 MİLYAR DOLARLIK GELİR HEDEFİ
Haberin en dikkat çekici kısmını ise İran Ekonomi Bakanlığı tarafından geliştirilen “Hürmüz Safe” adlı dijital sigorta platformu oluşturuyor.
Bu sistemle birlikte, boğazdan geçecek gemilerin denetim, alıkoyma ve müsadere gibi risklere karşı sigortalanması hedefleniyor.
Gemiler, sigorta ve hizmet bedellerini kripto paralar üzerinden ödeyecek. Bu yöntemle İran, uluslararası yaptırımları baypas ederek doğrudan finansal akış sağlamayı planlıyor.
İranlı yetkililer, sadece geçiş ücretlerinden elde edilecek 2 milyar dolarlık potansiyelin aksine, sigorta modeliyle bu gelirin yıllık 10 milyar doların üzerine çıkacağını öngörüyor.
Dijital platform sayesinde İran, bölgeden geçen gemilerin hangi ülkelere ait olduğunu ve yük içeriklerini anlık olarak takip ederek tam bir “bilgi hakimiyeti” kuracak.
BATILI ÜLKELERLE DOĞRUDAN TEMAS
Savaş süreci ve mevcut ateşkes döneminde ABD ve İsrail gemilerine kapalı tutulan boğazdan; Çin, Fransa ve Hindistan gibi ülkelerin gemileri İran ile koordineli bir şekilde geçiş yapmaya devam ediyor.
İran devlet televizyonu (IRIB), bazı Avrupa hükümetlerinin güvenli geçiş şartlarını görüşmek üzere Tahran ile doğrudan iletişim kanalları açtığını bildirdi.
BÖLGESEL GERİLİM VE GÜVENLİK RİSKİ
Yeni sistem askeri saldırılardan kaynaklanan hasarları kapsam dışı tutarken, bölgedeki askeri hareketlilik devam ediyor.
ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası ve geçtiğimiz günlerde yaşanan sıcak çatışmalar, “Hürmüz Safe” platformunun istikrarı üzerindeki en büyük tehdit olarak görülüyor. Tahran yönetimi, Washington’ın ateşkes ihlallerine devam etmesi durumunda “ezici” bir yanıt verileceği ve itidal döneminin sona erdiği uyarısında bulunuyor.