Bu ihtar sistemi, zelzelesi 9 saniye evvelce bildirmiş

Elektrik ve Elektronik Mühendisi Kürşat Yurdagül, sarsıntı erken ikaz sistemi aygıtını üretti. Aygıtın, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş sarsıntılarından önce ihtar vermesinin akabinde İstanbul Silivri açıklarında meydana gelen sarsıntıda de 9 saniye öncesinden devreye girerek ihtar verdiğini söyleyen Yurdagül, “Cihaz, aynı vakitte sarsıntı sırasında yaşanan patlama, yangın ve asansörde kalmak benzeri risklerin de önüne geçmeyi sağlayarak can kaybının önüne geçiyor. Sistem, fay sınırlarının üzerinde bulunan sismometreler ile gelen sinyalleri, internet aracılığıyla sunucuya data olarak yolluyor. Sunucu ise bulunduğu yere yönelik aygıtlara verileri iletiyor. Cihaz kurulu olan yerde sarsıntı olmaya başlamadan önce bireye ihtar veriyor” sözlerini kullandı.

‘UYARI VERME MÜHLETİ FAYIN KIRILMA SURATINA VE MERKEZE YAKINLIĞINA BAĞLI’

Cihazın ihtar sisteminin zelzelenin şiddetine göre de ayarlandığını, örneğin 5 ve üzeri şiddetteki sarsıntılardan ikaz alınmak istenirse buna yönelik bir heyetim olduğunu söyleyen Yurdagül, “Cihaza bilgi ulaşıp ikaz vermeye başladığında da bina dışından doğal gazı, elektriği keser ve asansörü en yakın kata çekerek devre dışı bırakır. Binadaki yanıcı, patlatıcı benzeri aktivatörleri tek başına kapatabiliyor. Aygıtın sarsıntıdan önce ikaz verme müddeti ise fayın kırılma suratına ve merkeze yakınlığına bağlı oluyor. Örneğin 100 kilometre uzaklıkta bir fay hareket haline geçtiyse ve kırılma suratı 5 kilometre ise aygıt 20 ile 22 saniye öncesinden haber veriyor. Lakin İstanbul’da son yaşanan sarsıntıdaki benzeri 100 kilometre uzaklıkta olup kırılma şiddeti 8 ve üzerinde bir kilometredeyse süre kısalıp 9 saniyeye düşüyor. Bu, kısa sürede insanların tahliye edilmesi değil, patlama, yangın benzeri risklerin önüne geçen ve tedbir alınmasını sağlayan bir sistem. Şayet kişi giriş katında ise yeniden tahliye edilmesi açısından büyük avantaj sağlayabilir” dedi.

‘PATLAMA YAHUT YANGIN BENZERİ DURUMLARIN ÖNÜNE GEÇİYOR’

Ürünün Teknolojik Ürün Dokümanı, Yerli Üretici Dokümanı ve Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) dokümanına sahip olduğunu belirten Yurdagül, en son 6 Şubat Kahramanmaraş sarsıntılarında Adana’daki bir fabrikada bulunan aygıtlarına ihtarın 82 saniye öncesinden geldiğini ifade etti. Yurdagül, “Böylece yanında bulunan fabrikalarda yangın çıkarken, o fabrikada bir patlama yahut yangın çıkmadı. Tüm bunların önüne geçmiş oluyor. Bu külliyen fayın uzaklık aralığı ve kırılma suratı ile alakalı bir durum. Aygıt aynı vakitte Devlet Gereç Ofisi’ne bağlı olduğu için de kamu kurumları da kullanabiliyor” sözlerini kullandı.