Bilim insanları, sivrisinekleri öldürmenin radikal bir yolunu keşfetti: İnsan kanını sivrisinekler için zehir haline getirmek. İngiltere’deki Liverpool Tropikal Tıp Okulu’ndan araştırmacıların öncülük ettiği çalışmada, nitisinone isimli ilacın düşük dozlarda insan kanında sivrisinekler için ölümcül olabileceği keşfedildi.
Halihazırda birtakım ender genetik hastalıkların tedavisinde kullanılan nitisinone, insan bedeninde belli proteinlerin üretimini engelleyerek, toksik yan ürünleri azaltıyor. Lakin bu ilaç sivrisinekler tarafından tüketildiğinde, onları kısa sürede öldürebiliyor. Araştırmada, nitisinone kullanan üç kişinin kanıyla beslenen sivrisineklerin 12 saat içinde öldüğü gözlemlendi.
Araştırmacılar, daha önce sivrisineklere karşı kullanılan ivermektin ilacıyla nitisinone’u karşılaştırdı. İvermektin daha düşük dozlarda tesirli olsa da, nitisinone’un daha süratli tesir gösterdiği ve insan kanında daha uzun süre kaldığı tespit edildi. Bu durum, nitisinone’un sivrisineklere karşı daha tesirli olabileceği manasına geliyor.
Araştırmacılar, nitisinone’un tesirini test etmek için matematiksel modeller ve laboratuvar deneyleri kullandı. İlacın sivrisineklerin her yaş grubunda tesirli olduğu ve bilhassa malarya taşıyan yaşlı sivrisinekleri öldürmede başarılı olduğu tespit edildi.
İvermektin’in tersine, nitisinone’un diğer çok önemli böcek cinslerini (özellikle polen taşıyıcıları) etkilemediği belirtiliyor. Fakat, ilacın ekosistem üzerindeki tesirlerinin daha ayrıntılı incelenmesi gerekiyor.
Araştırmanın başındaki isimlerden Parazitolog Álvaro Acosta Serrano, “Nitisinone’un insan kanındaki yarı ömrü ivermektin’den çok daha uzun. Bu, güvenlik ve ekonomik nedenlerden ötürü sahada uygulandığında kritik değere sahip.” dedi.