Türkiye’de 250 bin kişinin yapay sevgilisi var: Önemli risk uyarısı yapıldı

Son yıllarda yapay zeka sevgili uygulamalarının Türkiye’de giderek yaygınlaştığı belirtiliyor. Uzmanlar, buna benzer uygulamaların kullanıcıları için önemli riskler taşıdığı konusunda ikazlarda bulunuyor. Data kapalılığı ihlalleri, duygusal bağımlılık ve sosyal izolasyon benzeri riskler, bu sanal bağların karanlık yüzünü gözler önüne seriyor.

KENDİ SEVGİLİLERİNİ TASARLIYORLAR

Bu uygulamalarda kullanıcılar, oluşturacakları avatarların saç ve göz rengini, uzunluğunu, kilosunu, giysi biçimini ve hatta ses tonunu kişiselleştirebiliyor. Bununla birlikte, avatarın ilgi alanları, mizah anlayışı ve dünya görüşü de belirlenebiliyor. Bilhassa yurt dışında, kullanıcıların boşandıkları eşlerinin yahut eski sevgililerinin karakteristik özelliklerini avatarlara yüklediği biliniyor.

Yapay zeka, kullanıcıların his ve beklentilerini tahlil ederek onlara özel karşılıklar üretiyor ve zamanla insan gibi etkileşimler kurmaya başlıyor. Sesli görüşme, iletileşme ve manzaralı iletişim benzeri özellikler sayesinde birebir etkileşim sağlanarak, duygusal bağ kurulması hedefleniyor.

“SORU SORMADAN YANIT ATIYOR”

Yapay Zeka Siyasetleri Derneği (AIPA) Danışma Kurulu Üyesi Dinçer Karaca, yapay zeka sevgili uygulamalarının kullanıcılarla daima iletişim halinde olduğunu belirtiyor. Karaca, “Artık sizin soru sormanıza gerek kalmadan, ‘Canım sıkıldı’, ‘Benimle ilgilenir misin?’ benzeri bildiriler atıyor ve hakikaten karşınızda bir insan varmışçasına karşılık bekliyor.” tabirlerini kullandı.

Kullanıcılar, uygulamaya kendi fotoğraflarını yahut bir ünlünün fotoğrafını yükleyerek, ona benzer bir avatar oluşturabiliyor. Uygulama, kişinin ruh halini tahlil ederek kendini daima geliştiriyor.

KULLANICILAR ARASINDA BAYANLAR DAHA FAZLA

İstatistiklere göre, yapay zeka sevgili uygulamalarını kullananların %60’ının bayan olduğu belirtiliyor. Lakin uzmanlar, bu durumun ruhsal ve sosyal tehditler barındırdığını vurguluyor. ABD’de otizm başlangıcı olan bir gencin, yapay zeka sevgilisiyle kurduğu bağ sonrası intihar etmesi benzeri olaylar, buna benzer uygulamaların tehlikelerine dikkat çekiyor.

Karaca, “Bu uygulamalarla duygusal bağ kurduğunuzda, en özel bilgilerinizi de paylaşıyorsunuz. Aslında tüm zımnî bilgilerinizi karşı tarafa veriyorsunuz. Ayrıyeten, bu bağlanma süreci bağımlılığa dönüşebilir.” ihtarında bulundu.

TÜRKİYE’DEKİ FAAL KULLANICI SAYISI 250 BİN

Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şeref Sağıroğlu, yapay zeka sevgili uygulamalarının kullanımının süratle arttığını ifade ederek, “Karşınızdakinin insan mı yoksa yapay zeka mı olduğunu ayırt etmek artık zorlaşıyor. Yapay zeka, kullanıcının hislerine hitap ettikçe, tatmin hissini artırıyor.” dedi.

Sağıroğlu, Türkiye’de sadece bir uygulamanın 112 bin kullanıcısı olduğunu, toplamda ise 250 bin faal kullanıcının buna benzer sanal ilişkileri deneyimlediğini açıkladı.

PSİKOLOGLARDAN PEŞ PEŞE İHTARLAR GELİYOR

Psikolog Bilge Kılınçkaya, buna benzer uygulamaların, bilhassa yalnızlık çeken bireyler için bir bağımlılık haline gelebileceğini ifade etti. “Ergenler, depresyonda olan bireyler ya da sosyal izolasyonda kalan şahıslar, onay ve güven ihtiyacı duyduklarında bu uygulamalara yönelebiliyor. Lakin uzun süre kullanım, sosyal çekilme ve gerçeklikten kopma benzeri önemli sonuçlar doğurabilir.” dedi.

Kılınçkaya, “Yapay zeka, insan psikolojisini etkileme gücüne sahip bir araçtır. Şayet birey yalnızlık hissediyorsa, yapay zeka yerine sevdiklerine yahut bir uzmana danışmalıdır.” diyerek, profesyonel destek alınmasının ehemmiyetine vurgu yaptı.

Uzmanlar, yapay zeka sevgili uygulamalarının giderek daha fazla insanı tesiri altına aldığını ve bu durumun hem ruhsal hem de sosyal açıdan çok önemli riskler taşıdığını belirtiyor. Kullanıcıların, şahsî data kapalılığı ve bağımlılık bahislerinde şuurlu hareket etmeleri tavsiye ediliyor.