İstanbul’un trafiği kar yağışını etkiliyor

İstanbul, ABD merkezli yazılım şirketinin yayımladığı 2024 yılı raporunda New York’u geride bırakarak dünya genelinde en ağır trafiğe sahip il olarak belli oldu.

Kentte her geçen gün artan motorlu taşıt sayısı, trafikte geçirilen saatleri uzatırken hava kalitesini azaltıyor. Buna bağlı olarak da kentte yaşayan canlıların sağlığı olumsuz etkileniyor.

Prof. Dr. Toros, yaptığı açıklamada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, kentte kayıtlı araç sayısının 6 milyona yaklaştığını söyledi.

Bunun çok fazla olduğunu belirten Toros, “İstanbul’da bireyler yarım saatte gidecekleri yolu 1-2 saatte gidebiliyor. Bir araç yarım saat çalışacakken 2 saat çalışıyor. Yeniden bir araç ne kadar çok dur-kalk yaparsa atmosfere saldığı emisyon miktarı o kadar artıyor. Diğer bir nokta, biz şoförler aslında doğru araç kullanmıyoruz. İleride bir kırmızı ışık var. Son noktaya kadar süratli gidiyor, son anda frene basıyor ya da yeşil ışık yandığında bir anda gaza basıyoruz. Bir anda duruşlar, kalkışlar hem önemli manada egzozdan hem de fren, balata ve lastikten kirleticilerin atmosfere çıkmasına yol açıyor. Tüm bunları bir araya getirdiğimiz zaman İstanbul’da artan trafik, atmosfere saldığımız kirletici ölçüsünü, parçacık madde ve karbonmonoksit ölçüsünü artıyor.” diye konuştu.

“İnsan sıhhatini da bozuyor”

Prof. Dr. Toros, bu durumun insan sıhhatini da etkilediğini, motorlu taşıtların kirlettiği havanın solunmasıyla birçok hastalığın beraberinde geldiğini anlattı.

Vücuda en fazla giren unsurun hava olduğuna dikkati çeken Toros, “Kalitesi düştükçe daha çok kirli hava soluyoruz ve insan sağlığı daha olumsuz etkileniyor. Dünya Sağlık Örgütü, yaptığı çalışmalarla her yıl hava kalitesi sebebiyle 7 milyonun üzerinde insanın vefatından bahsediyor. Bedenden içeriye giren o kirli hava başta ciğerlere, kalp damar yoluyla beyne kadar giden kasvetler yaşatıyor. Hem havayı kirletiyor hem de insan sıhhatini bozuyor. Onun için İstanbul benzeri büyük kentlerde yaşayanların toplu taşıma kullanmaları ya da konutlarını iş yerlerine yakın noktaya taşıması kıymet arz ediyor. Artan araç sayısı direkt sıhhatimizi, dolaylı olarak global iklim değişikliğini tetikliyor.” sözlerini kullandı.

“Hava kirliliğinde düşüşe geçmemize imkan vermiyor”

Prof. Dr. Toros, 1990’lı yıllara bakıldığında İstanbul’da 3 haneli kirletici sayılardan bahsedildiğini, bunun şimdilerde iki haneli sayılara düşürüldüğünü fakat maksadın tek haneliler olduğunu kaydederek, şöyle devam etti:

“Düşüş, İstanbul’daki araçların bir şekilde farklı kullanılması ve trafikteki dur-kalkın azalmasıyla mümkün olacak ama görüyoruz ki İstanbul’da her gün araç sayısı artıyor. Bu da düşüşün önündeki en büyük mahzur. Bunu uzun vadede toplu taşımaya geçerek ya da paylaşımlı araç kullanarak azaltabiliriz. Kısa vadede basın yayın organlarında araçlarda verimli enerji nasıl kullanılır, bu mevzuda eğitici, farkındalık uyarıcı, hassaslık arttırıcı çalışmaların yapılması gerekiyor ki hepimiz biraz daha farkına varalım. Araçlarımızı daha verimli kullanalım. Önümüzdeki yıllarda araç sayısı artmaya devam ederse daha çok sıkışıklık meydana gelecek, daha çok dur-kalk olacak, hem zaman manasında bizim vaktimizi yiyecek hem daha fazla atmosferi kirleteceği için önemli manada düşüncelerle bire bir kalacağız.”

“Kar yağışını dolaylı yolla etkileyebiliyor”

İstanbul’da arazi yapısının çok fazla değişime uğradığını ve kentteki her bir aracın soba görevi gördüğünü vurgulayan Toros, egzozdan çıkan kirletici gazların karışmasıyla atmosferin kimyasal yapısının bozulduğunun altını çizdi.

Prof. Dr. Toros, kentteki araç sayısının fazla olmasının dolaylı olarak kar yağışını etkileyebildiğine işaret ederek, “Atmosfere saldığımız her bir kirletici direkt sıhhatimizi etkiliyor ama dolaylı tesirleri de var. İstanbul’da arazi yapısı tamamen değişmiş durumda, daha çok asfalt, araç ve insan var. İstanbul’daki her bir araç bir soba. Her bir aracın egzozundan kirletici gazlar, parçacık maddeler araç hareket edince ortaya çıkıyor. Bu parçacık maddeler atmosfere karışıyor ve atmosferin kimyasal yapısını değiştiriyor.” dedi.

Şehirlerde arazi yapısının değişmesinin güneşten gelen ışınımın yeryüzünde daha çok hapsolmasına, yerin daha çok ısınmasına yol açtığına dikkati çeken Toros, şunları kaydetti:

“Şehirlerde, ‘şehir ısı adası’ dediğimiz bir kubbe meydana geliyor. Bu günlerde herkes kar yağışı bekliyor. Kar yağışı için 0 dereceye yakın yahut daha altında sıcaklık olması gerekiyor. Düşünün, sıcaklık İstanbul merkezinde il ısı adasından ötürü 2 derece. Araç sayısı bu kadar olmasaydı, sıcaklık tahminen 0 dereceye düşecekti. Kar yağacakken yağmur şeklinde yağıyor, kar yağışına pürüz olabiliyor. Buna benzer yapılan çalışmalar da var. Biz yalnızca konforumuzu düşünüyoruz. Bir yere gitmek için aracın egzozdan çıkan kirletici atmosferimizde kısa vade ya da uzun vadeli farklı olumsuz tesirlerle bizi karşı karşıya bırakabiliyor.”