Bakan Hakan Fidan: AB ile göç işbirliği gerçekliğe göre yeniden güncellenmeli

Fidan, görüşmenin akabinde düzenlenen birlikte basın toplantısında şöyle konuştu:

”AB üyeliği Türkiye için startejik bir maksattır. Bu mevzudaki siyasi irademizi Cumhurbaşkanımız 2023 Mayısında tekrar seçildiğinde bir kere daha yinelemişti. AB’nin Türkiye’nin üyelik perspektifini güçlendirecek bir vizyon sunmasını bekliyoruz. Geçmişte birtakım Avrupalı liderler Türkiye’nin üyeliği konusunu kendi ülkelerinin iç siyaset materyali haline getirmişlerdi. Maalesef bunun sonucunu jeostratejik birtakım kayıplarla hem AB hem Türkiye olarak ödemek zorunda kaldık. Oy kazanmak maksadıyla yapılan kimlik siyaseti öngörülebilir ve rasyonel bir anlayışın yerini aldı. Sonuçta bu durum Türkiye’nin önündeki liyakata dayalı üyelik sürecini ortadan kaldırmış oldu.

Küresel sistemde ve bölgemizde yaşanan son gelişmeler Türkiye ve AB arasındaki işbirliğinin ehemmiyetini bir defa daha göstermektedir. AB’nin Türkiye’ye olan yaklaşımını önyargısız, gerçekçi ve liyakat asıllı bir çizgiye çekmesi her iki tarafın da faydasına olacaktır.

Ülkemize yönelik kısıtlayıcı tüm tebdirlerin kaldırılmasına yönelik beklentimizi kendisiyle tekrar paylaştım. Bu anlayışla Yüksek Seviyeli Siyasi ve Sektörel Diyalog Toplantıları ile İştirak Kurulu Toplantılarının yeniden başlatılması için AB’nin gerekli iradeyi göstermesini bekliyoruz.

“Gümrük Birliği’nin güncellenesi müzakerelerine başlanmalı”

Gümrük Birliği’nin güncellenmesi müzakerelerine vakit kaybetmeden başlanmalıdır. Böylelikle Türkiye-AB bağlarında yeniden dinamik bir gündem oluşması mümkün olacaktır. Bizim için diğer öncelikli mevzu Vize Serbestisi Diyaloğu’nda ilerleme sağlanmasıdır. Görüşmemizde vatandaşlarımızın vize süreçlerinin kolaylaştırılması beklentimizi de mevkidaşımın dikkatine getirdim.

AB ile göç işbirliğimizin adil bir temelde alandaki yeni gerçeklere göre güncellenmesi gerekmektedir.

”İsrail ateşkese tam olarak uymalı”

Rusya-Ukrayna savaşı kapsamında kalıcı, adil bir tahlil için diplomasinin yegane seçenek olduğuna inanıyoruz. Savaşın bir an önce sona ermesi için müzakere sürecinin yeniden canlandırılmasına yönelik teşebbüslere destek vermeye hazırız. Bugün Gazze’deki ateşkesi ve Filistin’deki son durumu da değerlendirdik. Ne yazık ki İsrail’in hücumlarının sürdüğünü görüyoruz. İsrail’in ateşkese tam olarak uyması gerekmekte.”

Kallas: ”İnsan hakları ve hukukun üstünlüğü Avrupa yolunda yürümede çok önemli”

Sözlerine Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi’ndeki Grand Kartal Otel’de çıkan yangın sonucunda ömrünü yitirenler için başsağlığı dileyerek başlayan Kallas, şunları kaydetti:

”Türkiye AB’nin en çok önemli ortaklarından bir tanesi, Türkiye aday ülke, çok önemli bir NATO müttefiki ve Avrupa güvenliğinde çok önemli bir rol oynuyor. Ekonomik iştirakimizin temelleri çoğu zaman kinden daha güçlü ve ticaretten inovasyona, terörle mücadeleye kadar çok çeşitli alanlarda iş birliği yapabiliriz. Tabii ki Kıbrıs konusu, Rusya’ya yaptırımlar benzeri farklı görüşler var. İnsan hakları ve hukukun üstünlüğü Avrupa yolunda yürümede çok önemli. Daha fazla yüksek seviyeli diyalog ve iş birliği bahislerinin çok önemli olduğunu düşünüyoruz. İş birliğimizi ayrıntılarıyla ele aldık. Hem AB-Türkiye arasındaki iş birliğini ele aldık hem de dış siyaset alanında yapılabilecek iş birliklerini ele aldık.

Esad rejiminin düşüşü sonrasında çok büyük umut ortaya çıksa da aynı vakitte çok büyük zorluklar, sınamalar da var. Suriye halkının Suriye’nin tüm çeşitliliğini temsil edecek yeni bir idareye ihtiyacı var. Bu AB’nin de maksadı. Suriye’nin ekonomik toparlanmasına da destek olmak istiyoruz. AB Suriye üzerinde uygulanan yaptırımları yeni idaresinin yaklaşımına göre hafifletmeyi amaçlıyor. Türkiye çok fazla sayıda Suriyeli mülteciye ev sahipliği yaptı. Bu bahiste Türkiye’ye teşekkür etmek istiyorum. Suriye istikrarlı ve inançlı bir ülke olduğunda Suriyeli mültecilerin geri dönmesi mümkün olacaktır.

 “Türkiye’nin Suriye ile ilgili yasal güvenlik korkuları olduğunun farkındayız”

Türkiye’nin Suriye ile ilgili legal güvenlik telaşları olduğunun farkındayız. Hem Türkiye hem AB açısından tehlikeler söz konusu. Biz de IŞİD’in engellenmesi gerektiğini düşünüyoruz. Suriye’nin kuzeyinde atılacak her türlü adımın dikkatle atılması gerektiğini düşünüyoruz.

Gazze’de şiddet döngüsünü ateşkesin kırmasını bekliyoruz. Her iki tarafın da bu muahedeyi uygulamasını bekliyoruz. Ateşkes süreksiz lakin bizim kalıcı barışa gereksinimimiz var. İsrailliler ve Filistinliler uzun vadeli barışı hak ediyorlar. AB Filistinlilerin destekçisidir.”

“Yaptırımların hafifletilmesi konusunda bir yol haritası öneriyoruz”

Kallas, 27 Ocak’ta yapılacak Dışişleri Bakanları Kurulu Toplantısı’nda AB’nin Suriye’ye yönelik yaptırımlarının kaldırılmasına ilişkin bir karar alınıp alınmayacağı ve ABD’nin esneklik sağladığı alanların ötesinde esnekliklerin söylediği söz edilen olup olmayacağı sorulması üzerine yaptığı değerlendirmede; “Toplantıda bu mevzuyu ele alacağız. Yaptırımların hafifletilmesi konusunda bir yol haritası öneriyoruz. Suriyeli yöneticilerin attıkları adımlar doğru yönde olursa biz de bir sonraki etaba geçerek yaptırımları biraz daha hafifleteceğiz. Bu şekilde başlayacağız” sözlerini kullandı.

”Yeni bir sayfa açılması gerekiyor”

Hakan Fidan, Türkiye’nin yeni periyotta ABD hükümetinden beklentilerin neler olacağına ilişkin bir soru üzerine şunları söyledi:

“Her seçim sonrası iktidara gelen hükümetle yeni bir sayfa açılması gerekiyor. Bilhassa Amerika’da Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasında birçok hususta büyük farklılıkların olduğunu hesaba katarsak bölgemize ve Türkiye’ye yönelik siyasetlerde da birtakım farklılıkların olmasını beklemek mümkündür diye düşünüyoruz.

”Suriye ve Irak’ta istediğimiz hassasiyetin gösterilmemesi bir güven krizine sebep olmuştu”

Bizim Amerika ile olan bağlantılarımız ve beklentilerimiz genel itibariyle iktidarda olan partiden ve görüşten bağımsız olarak devletten devlete stratejik ilişkiler ve beklentiler. Bunların başında iki ülkenin de birbirinin güvenliğine hassasiyet duyması, ekonomik ilişkileri ilerletmemiz, her türlü alanda iş birliği yapmamız bilhassa Türkiye’yi ilgilendiren bölgesel meseleleri çözmede bir arada hareket etmemiz çok önemli hususlar. Türkiye’nin güvenlik hassasiyetine, bilhassa Suriye’de ve Irak’ta bizim istediğimiz oranda hassasiyet gösterilmemesi bunların yanlış fiillerle pratiğe yansıtılması ortamızda bir güven buhranına ve krizine sebep olmuştu. Ama biz diğer bağlantılarımızda de yaptığımız benzeri bu bağımızda de bu sorun alanını bir parantez açıp bununla ilgilenirken diğer iş birliğinde bulunduğumuz alanları da genişletme yolunda çok önemli adımlar attık. Amerika, Türkiye’nin çok önemli ve stratejik bir partneri. Bu bahisteki alaka modalitesi devam edecektir. Yeni idareden de bir evvelki yönetim periyodundan kalan başta CAATSA yaptırımları benzeri yaptırımlar olmak üzere diğer sorunlu alanların ortadan kaldırılması ve Türkiye ile ABD’nin tam iş birliği potasiyelinin ortaya çıkmasını bekliyoruz. Cumhurbaşkanımız buna açık, bunu tekraren ifade ettiler. Ama zaman zaman Amerika’daki siyasetin Türkiye-Amerikan münasebetlerinin belli boyutlarını da rehin aldığını da görebiliyoruz. Bu da hayatın bir gerçeği, bunu aşarak yolumuza devam edeceğiz.”