Gürcistan’da yerel balıkçılar tarafından göl tabanındaki çamur katmanında bulunan bazalt tablet, üzerinde 60 eşsiz sembol taşıyor. Bu sembollerden 39’u tamamen özgün ve bugüne kadar bilinen hiçbir dile ait değil. Yedi sıra halinde işlenmiş olan bu semboller, hem tekniği hem de biçimleriyle dikkat çekiyor. Bu tablette yer alan lisanın kayıp bir dile ait ölebileceği düşünülüyor.
Araştırmacılar, tabletin üzerinde yer alan sembollerin Hindistan, Mısır ve Batı İberya benzeri uzak coğrafyalardaki yazı sistemleriyle benzerlik gösterse de, hiçbir kaydedilmiş lisan ya da alfabe ile tam olarak örtüşmediğini belirtti. Tabletin kimyasal olarak tarihlendirilmesi mümkün olmasa da, bulunduğu bölgeye dayanarak, yazıtların Geç Tunç Çağı ya da Erken Demir Çağı’na, yaklaşık 14 bin yıl öncesine ait olabileceği düşünülüyor.
KAYIP BİR MESAJ MI?
Araştırmacılar, sembollerin manası konusunda net bir bilgiye ulaşamadıklarını belirtiyor. Lakin tekrar eden figürlerin sayı olabileceği ve bunun askeri ganimetlerin, çok önemli bir inşaat projesinin ya da bir rabbe yapılan sununun kaydı olabileceği yönünde kestirimlerde bulunuyorlar.
Semboller üzerinde yapılan incelemeler, sürece tekniğinin periyodun şartları için son derece gelişmiş olduğunu ortaya koyuyor. Kadim ustaların, önce her bir sembolün etrafını oyuklarla belirlediği, akabinde yuvarlak bir aletle biçimleri düzelttiği düşünülüyor. Bu sistemle tablet üzerinde eşsiz eğri haller, çizgiler ve noktalar ortaya çıkarılmış.
GÜRCİSTAN’DA KULLANILAN MÜHÜRLERE BENZİYOR
Bashplemi tabletindeki semboller, dördüncü binyılda konuşulan Proto-Kartvelce yazıtları ve Erken Demir Çağı’nda Gürcistan’da kullanılan mühürlerle benzerlikler taşıyor. Bu mühürlerin çoklukla vergi tahsildarları tarafından şarap ve diğer malların ölçüsünü işaretlemek için kullanıldığı biliniyor.
Araştırmacılar, sembollerin Yunan mitolojisinde geçen kayıp bir lisan olan “Altın Yazı” ile temaslı olabileceğini de öne sürüyor. Altın Post efsanesine göre Jason ve Argonotlar, Colchis isimli güçlü topraklara bu yazı prosedürünü öğrenmek için bir sefer düzenlemişti. Lakin Colchis halkının yazılarını organik materyallerle (kemik ya da ahşap) yazdığı için bu lisanın izlerinin günümüze ulaşmadığı düşünülüyor.
Bashplemi Gölü etrafındaki hafriyatlar, bölgenin Tunç Çağı’na kadar uzanan varlıklı bir medeniyete ev sahipliği yaptığını gösteriyor. Drone taramalarıyla elde edilen görüntülerde, düzenli dairesel yapılar (mezar höyükleri) ve geometrik haller (ev, savunma yapıları, ibadet alanları) tespit edildi. Bu, tabletin bulunmuş olduğu yerin kadim bir kültür merkezi olabileceğini düşündürüyor.