İran, AB ile görüşecek: Trump gelmeden ‘nükleer soruya’ tahlil arınıyor

Japonya’nın Kyoda haber ajansının aktardığına göre İran, 29 Kasım’da Cenevre’de İngiltere, Fransa, Almanya ve Avrupa Birliği ile nükleer görüşmeler yapmayı planlıyor.

Kyodo’nun haberinde İran hükümeti, Başkan Masoud Pezeshkian liderliğinde, ABD’nin seçilmiş Başkanı Donald Trump’ın göreve başlamasından önce Birleşik Krallık, Almanya, Fransa ve AB ile nükleer çıkmaza bir tahlil bulmayı hedefliyor.

Görüşmelerin, İran ile Batı arasındaki derin uyuşmazlıkların tahliline yönelik çok önemli bir diplomatik imkan olarak görülmesi bekleniyor.

BU URANYUM ‘FAZLA ZENGİN’

Kasım ayında İran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile nükleer faaliyetlerine ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. Tahran, programının barışçıl gayelerle yürütüldüğünü savundu.

Ancak, Batılı ülkeler İran’ın uranyum zenginleştirme çalışmalarını askeri bir nükleer kapasite geliştirmek için kullanabileceğinden kaygı duyuyor.

Uranyumu nükleer silah üretmek için kâfi olacak ölçüye yakın olan yüzde 60 düzeyine kadar zenginleştiren İran, batılı ülkelerin bir yaptırım paketi hazırlamasına sebep oldu. Görüşmeler, IAEA’nın İran’da tespit edilen nükleer malzemelerle ilgili sorularına karşılık arama gayretinin bir kesimi olarak yapıldı.

İran, IAEA’nın şeffaflık taleplerine zaman zaman kısıtlamalar getirirdi. IAEA yetkililerin kimi nükleer tesisleri ziyaret etmesine izin verilmedi.

Buna karşın İran, Kasım ayındaki görüşmelerde, zenginleştirilmiş uranyumun askeri maksatlı olmadığını vurguladı. Lakin IAEA, İran’ın geçmişte nükleer silahlarla ilgili araştırma yaptığına dair ispatların varlığını öne sürdü. IAEA Başkanı Rafael Grossi, “Sorulara net karşılıklar verilmediği sürece program üzerindeki kuşkular giderilemez,” dedi.

TRUMP’TAN ÖNCE SON ÇAĞRI

Görüşmeler, ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın koltuğuna oturacağı 20 Ocak’tan önce gerçekleşecek. Trump’ın büyük yardımını alan İsrail, İran’ın nükleer silah geliştirmesine karşı askeri müdahale tehdidinde bulundu. ABD yaptırımları sıkılaştırmayı sürdürürken, Trump döneminde bu yaptırımların daha da büyümesi mümkün görünüyor.

İran ise diplomatik tahlil daveti yaparak, ekonomik baskıların uyuşmazlıkları artırdığını savundu. 29 Kasım’da gerçekleşecek görüşmeler, İran’ın gelecek Trump devrinden önce barışçıl bir tahlile ulaşma uğraşı olarak değerlendirildi.