İran’ın nükleer stokunu sonlandıracak, fakat Batılı ülkeler ikna olmuş değil

İran, BM Uluslararası Atom Gücü Ajansı’nın (IAEA) yönetim kurulu toplantısında kendisine karşı hazırlanacak bir kararı önlemek hedefiyle, uranyum stoklarını nükleer silah üretim düzeyinin çabucak altında tutmayı teklif etti. Fakat Fransa, Almanya, İngiltere ve ABD’nin oluşturduğu Batılı ülkeler koalisyonu bu öneriyi reddetti.  

IAEA’nın üye ülkelere sunduğu bâtın raporlardan biri, İran’ın yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş uranyum stokunu artırmamayı önerdiğini ve rafinerilerini buna uygun şekilde hazırladığını belirtti.

Ancak bu teklif, Batılı ülkelerin İran’a karşı karar yaptırım taslağını hazırlama teşebbüsünden vazgeçmesi kuralına bağlandı. Diplomatik kaynaklara göre, Batı bu efordan geri adım atmıyor.  

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot’a yaptığı açıklamada; Fransa, Almanya ve İngiltere’nin Tahran’a karşı karar taslağı sunma uğraşının “durumu zorlaştıracağını” söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı, bu girişimlerin IAEA ile İran arasında oluşan “pozitif atmosferi” baltaladığını belirtti.  

BATI İKNA OLMADI

IAEA Başkanı Rafael Grossi’nin geçtiğimiz hafta İran’a yaptığı ziyarette, İran’ın uranyum stokunu artırmaması konusunun görüşüldüğü raporda yer aldı.

Ancak Batılı diplomatlar, bu teklifi İran’ın daha önce de verdiği ve yerine getirmediği vaatlere benzetti. Bir diplomat, “Yüzde 60 zenginleştirmeyi durdurmak iyi bir adım fakat uranyum daha en başından bu kadar zenginleştirilmemeliydi. Ayrıyeten İran, bu düzeye basitçe geri dönebilirler,” dedi.  

İran’ın önerisi, yüzde 60 saflıkta uranyum stokunu yaklaşık 185 kilogramla sınırlamayı içeriyor. Bu miktar, daha fazla zenginleştirilmesi halinde dört nükleer silah üretimine yetecek.

İran ise nükleer silah peşinde olduğu argümanlarını reddediyor. IAEA raporuna göre, İran’ın bu düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu Ekim sonu itibarıyla 182,3 kilograma ulaştı.  

YAPTIRIMLAR HAZIRLANIYOR

Batı dayanaklı yaptırım taslağı, İran’ın IAEA ile iş birliği yapmadığını belirtiyor ve durumu kınıyor. Bu taslağın bu hafta oylanması ve onaylanması bekleniyor. Diplomatik kaynaklar, taslağın İran’ı müzakere masasına geri getirmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran ile yapılan 2015 nükleer mutabakatı ABD tarafından feshedilmişti.