‘466 milyon yıl önce Dünya’nın halkaları vardı!’

Ordovisyen Dönemi’nde Dünya, ağır bir meteor bombardımanına sahne oldu. Bu periyoda ait bilinen yaklaşık 21 kraterin Dünya’nın ekvatoruna yakın bir bölgede ağırlaştığı tespit edildi. Araştırmayı yöneten Monash Üniversitesi’nden jeolog Andrew Tomkins, “Bu kadar çok kraterin ekvatora yakın bir alanda toplanması istatistiksel olarak sıra dışı. Bu kraterler rastgele dağılmış olmalıydı,” dedi.

Araştırmacılar, bu kraterlerin, Dünya’nın etrafında oluşmuş devasa bir halka sisteminden düşen meteoritler tarafından oluşturulmuş olabileceğini düşünüyor. Hipoteze göre, 12 kilometre çapındaki büyük bir asteroid, Dünya’nın güçlü çekim kuvvetine yenik düşerek parçalandı ve bu kesimler bir halka sistemi oluşturdu.

HALKANIN GÖLGESİ VE GLOBAL DONMA

Araştırmacılar, bu halkanın Dünya’nın iklimi üzerindeki tesirlerini de inceliyor. Tomkins, halka sisteminin gölgesinin, Güneş ışığını engelleyerek 445 milyon yıl önce yaşanan Hirnantiyen Çağı ismi verilen global donmayı tetiklemiş olabileceğini belirtti. Bu durum, o periyottaki iklim değişiklikleri ve evrimsel süreçler hakkında yeni ipuçları sağlayabilir.

HALKALAR NASIL OLUŞUR?

Dünya’nın Roche limiti ismi verilen çekim hududuna yaklaşan bir gök cismi, gezegenin güçlü çekim kuvveti nedeniyle parçalanabilir. Bu durum, Satürn’ün halkalarının oluşum sistemine benzer şekilde Dünya etrafında de bir halka sistemi yaratmış olabilir. Tomkins, halkaların ekvator düzleminde oluştuğunu, bunun Dünya’nın ekvatoral çıkıntısı ile ilişkili olduğunu söyledi.

21 KRATERİN SIRRI

Araştırmacılar, Dünya tarihindeki 200 çarpma kraterini inceledi. Ordovisyen Devri’ne tarihlenen 21 kraterin ekvatora yakın bir bölgede yer alması dikkat çekti. Dünya yüzeyinin sadece %30’u kraterleri koruyabilecek nitelikteydi, bu da çarpma olaylarının rastgele değil, halka sistemi kaynaklı olduğunu destekliyor.

Araştırmacılar, bu periyoda ait meteor kalıntılarında bulunan L kondrit ismi verilen materyalin, daha kısa uzay radyasyonu maruziyeti işaretleri taşıdığını buldu. Bu bulgu, antik bir asteroidin Dünya’nın Roche limitine yaklaşıp parçalandığı teorisini güçlendiriyor.

HALKANIN ÖMRÜ VE EVRİME ETKİSİ

Dünya’nın muhtemel halka sisteminin 20 ila 40 milyon yıl boyunca varlığını sürdürebileceği tahmin ediliyor. Araştırmacılar, bu halkaların evrimsel değişimlere nasıl katkıda bulunduğunu ve iklim değişikliklerini nasıl etkilediğini anlamak için çalışıyor.

GELECEKTE HALKALAR OLABİLİR Mİ?

Bilim insanları, buna benzer olayların ender olduğunu belirtiyor. Lakin Mars’ın bir gün iç uydusu Phobos’un parçalanarak bir halka sistemi oluşturabileceği öngörülüyor. Bu olayın 100 milyon yıl içinde gerçekleşebileceği tahmin ediliyor.