E-ticaret satışlarına yeni yılda yeni vergiler geliyor

SEVGİ UÇAR

2 Ağustos 2024 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ve yürürlüğe giren 7524 Sayılı Kanunla birlikte Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklemelerle Gelir Yönetimi Başkanlığı, uygulama yordam ve asıllarını belirledi. 

Düzenlenmenin ayrıntılarını Vergi Uzmanı Mahmut Aydoğmuş ile 5 Soru ve 5 Cevap’ta konuştuk.

1.E-Ticarette yeni vergi sistemi nasıl olacak?

E-ticaret platformları üzerinden satış yapan ve tüm işletmeleri direkt ilgilendiren bir mevzu. Günümüzün öne çıkan e-ticaret platformlarında; satış yapıldığında şahıs işletmeniz varsa yüzde 25, anonim ya da limited şirketiniz varsa yüzde 15 oranında vergi kesintisi yapılarak size ödeme yapacak. 

Örneğin; Bir e-ticaret platformu üzerinden satış yapan bir gerçek kişi işletmesinin bir aylık devirde KDV Hariç 300.000 TL satış yaptığını varsayalım. Online pos üzerinden tahsilatı e-ticaret platformu yaptığı için, satıcı işletmeye ödeme yaparken 300.000 TL x 0,25 = 75.000 TL kesinti yapacak ve bunu sorumlu sıfatıyla satıcı işletme ismine hazineye ödeyecek. 

Satış bedeli üzerinden vergi kesintisi yapılması ve 300.000 TL’nin içinde e-ticaret platformunun kurulunun bulunması sebebiyle komisyon fiyatı da stopajın matrahına girmiş bulunuyor. KDV fiyatı üzerinden ise vergi kesintisi söylediği söz edilen değil.

2-Bu durumda satıcı işletmeler için iade kaosu doğabilir mi?

E-Ticaret platformu tarafından yapılan vergi kesintisi, satıcı işletmeler tarafından ödenecek gelir/kurumlar vergisinden mahsup edilecek. Bunun sonucunda fazla vergi kesintisi söylediği söz edilen ise beraberinde iade süreçleri başlayacak. Lakin iade süreçlerindeki bürokrasi ve kontrol süreçleri işletmeler açısından apayrı meseleler yaratabilir.

3- Düzenleme ile kimler, nasıl etkilenecek? 

Yemek satış sitelerinde farklı ödeme tipleri mevcut. Kuryeler ile kapıda nakit ya da satıcı işletme ismine kayıtlı pos ile tahsilat imkânı var. Bu durumda yemek sitesi, satıcı işletmeden bir stopaj yapmayacak. 
Online seyahat acentaları için ise durum farklı. Örneğin; online seyahat acentası üzerinden bir otel rezervasyonu yapıldığında, otel işletmesine acente tarafından ödeme yapılırken KDV ve Konaklama vergisi hariç fiyat üzerinden stopaj yapılması gerekmektedir.

Evini, otomobilini ya da ikinci el eşyasını ticari gaye olmaksızın e-ticaret platformları üzerinden satışa sunan vatandaşlarımız açısından durum düzenlemenin dışında yer alacak. Vergi mükellefi olmadıkları için e-ticaret platformu üzerinden vergi kesintisi yapılması söylediği söz edilen olamayacak.

4. Yeni vergiler iade süreçlerini etkileyecek mi?

E-ticaret platformu üzerinden satış yapan işletmenin satmış olduğu ürünün müşteri tarafından iade edilmesi durumunda aylık periyotlar halinde düzeltme yapılması gerekecek. Şayet e-ticaret platformu tarafından kesilen stopajlar beyan edilmemiş ise, gerekli düzeltmeler yapılacak lakin beyan edilmiş ve ödenmiş ise bu durumda satıcı işletme kendi gelir ve kurumlar vergisinde durumu düzeltmesi gerekecek.

“YENİ YILDA FİYAT BASKISI ARTACAK!”

5. Yeni vergi sistemi fiyatlara nasıl yansıyacak?

Yeni düzenlemede e-ticaret platformları, portallarından yapılan satış meblağını esas alarak satıcı işletmeden stopaj yapacak, beyan edip ödeyecek. 

Bu noktada en büyük sorun elbette ki satıcı işletmeler açısından olacak. Şimdi ne kadar kar zarar elde ettiği belli olmadan, tahminen sattığı ürünün bile ödemesini yapmadan hazinenin vergisini peşinen alması kesinlikle fiyatlar üzerinden baskı yaratacak.

Örneğin; Ocak/2025 döneminde KDV hariç 500.000 TL satış yapan bir limited şirketten e-ticaret platformu tarafından (%15) 75.000 TL vergi kesintisi yapılacak. Bu vergi kesintileri aylık periyotlar halinde her ay e-ticaret platformu tarafından yapılacak lakin satıcı işletmenin zarar etmesi durumunda söylediği söz edilen fiyatı Nisan 2026’da vereceği beyannamede talep edebilecektir. İade süreçlerinin asgarî 3 ay sürdüğünü düşünürsek, 1,5 yıl bir finansman maliyetine katlanma söylediği söz edilen olacak.

“KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELER OLUMSUZ ETKİLENEBİLİR”

Bu durum birçok küçük ve orta ölçekli işletmenin e-ticaretten izole olması manasına gelebilir. Finansmana ulaşmanın zorluğu ve maliyeti dikkate alındığında bahsi geçen vergi yükünün fiyatlara dâhil edilmesi ve vatandaşa yansıtılması da mümkün. Bundan Ötürü enflasyon üzerinden olumsuz manada önemli baskı yaratacak.