Gramı tam 145 milyon dolar! Platin, altın ya da elmas değil… İşte dünyanın en pahalı unsuru

Oxford Üniversitesi’nden bilim insanlarının ürettiği bir madde, bu kere yalnızca bilimsel başarılarıyla değil, astronomik fiyatıyla da dikkatleri üzerine çekti. Gramı tam 145 milyon dolar (yaklaşık 5 milyar TL) olan bu hususun ismi: Endohedral Fullerenes.

Bu karbon bazlı nanoyapılar, içlerinde nitrojen benzeri atomları hapseden bir yapıya sahip. Karbon atomlarının oluşturduğu sağlam bir kafesin içine yerleştirilen bu atomlar, sıradan bir materyal olmaktan çok uzak. Yüksek maliyeti ve potansiyel uygulama alanlarıyla bilim dünyasında heyecan yaratan bu maddeler, geleceğin teknolojilerini yeniden şekillendirebilir.

İlk kere 1985 yılında keşfedilen endohedral fullerenes, yapısal olarak 60 karbon atomundan oluşan bir global kafese sahip. İçlerine hapsedilen nitrojen atomları ise, unsurun bilimsel açıdan en çok önemli özelliklerinden birine katkı sağlıyor: Elektron spin ömrü

Bu olağanüstü uzun spin ömrü, unsurun zaman tutma teknolojilerinde kullanılma potansiyelini açığa çıkarıyor.

Bu sıradışı unsurun üretimi, Oxford Üniversitesi’ne bağlı Designer Carbon Materials laboratuvarında gerçekleşiyor. Şirket, geçtiğimiz günlerde ürettiği ilk numuneyi tam 32 bin dolara sattı. Bu sayı kulağa devasa gelebilir, lakin satılan miktar yalnızca 200 mikrogramlık bir örnekti; bu da yaklaşık olarak bir kar adedinin yükünün 15’te biri.

Bilim insanları, bu hususların gelecekte atomik saatlerde kullanılabileceğini söylüyor. Şu an atomik saatler büyük ve oda boyutunda aygıtlarla çalışıyor. Lakin endohedral fullerenes sayesinde bu saatler bir mikroçipe indirgenebilir ve cep telefonlarına entegre edilebilir. Bu sayede, GPS aygıtlarında milimetrik hassasiyete ulaşmak mümkün olacak.

Oxford Technology SEIS fonunun yöneticisi Lucius Cary’e göre, bu teknoloji otonom araçlar için hayati ehemmiyet taşıyacak. “İki araç dar bir yolda karşı karşıya geldiğinde, şu anki sistemler 2 metrelik bir hassasiyet sağlıyor, bu ise çoğu durumda yetersiz. Lakin 1 milimetrelik hassasiyetle bu sorunu çözebiliriz,” diyor.

Şu anda, bu hususun ticari manada üretimi şimdi çok yeni. Fakat bu olağanüstü gerecin gelecekte birçok alanda ihtilal yaratacağına kesin gözüyle bakılıyor. Oxford Üniversitesi’nden Kyriakos Porfyrakis, İngiltere ve ABD’den bilim insanlarının bu teknoloji üzerinde çalışmalarını süratle sürdürdüğünü ve küçük atomik saatlerin cep telefonlarına entegre edilmesinin birkaç yıl içinde mümkün olabileceğini belirtiyor.

Elmas, platin ya da altın benzeri değerli madenler dahi bu hususun fiyatıyla yarışamıyor. Dünyada, endohedral fullerenlerin astronomik maliyetiyle uzunluk ölçüşebilecek tek diğer gereç antimaddedir. NASA, antimaddenin gramının yaklaşık 61 trilyon ABD doları olacağını tahmin ediyor. Fakat şimdi hiç kimse antimaddeyi ticari olarak satmak üzere üretme işine girmiş değil. Bu nedenle, endohedral fullerenes şu an dünyada satışa sunulan en pahalı madde olarak kabul ediliyor.