‘Depremzede belediyelerin kamu borçları silinsin’

Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elâzığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa vilayetlerinde yıkımlara ve 50 bin 783 kişinin hayatını kaybetmesine neden olan zelzelelerin 18’nci ayında mevcut duruma ilişkin kapsamlı bir rapor yayımladı.

Rapor, TBB ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu başkanlığında 27 Haziran’da gerçekleştirilen birliğin ilk encümen toplantısında, Sarsıntı Bölgesi Araştırma Kurulu kurulması kararı üzerine hazırlandı.  

TBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Şengül Altan Arslan başkanlığında oluşturulan Zelzele Çalışma Grubu, 5 Ağustos’ta başladığı saha ziyaretlerinde Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş ve Malatya’da yerel yöneticiler, vilayetlerdeki ilgili kamu kurumlarının temsilcileri, sivil toplum kuruluşları, akademisyenler, meslek örgütleri, depremzede vatandaşlar ile kentin diğer paydaşlarıyla görüşmeler yaparak çalıştaylar gerçekleştirdi. TBB Sarsıntı Çalışma Kümesi’nin hazırladığı rapora, TBB’nin Adıyaman’da yaptığı encümen toplantısında son formu verildi.

“BELEDİYELER TASARRUF GENELGESİNİN DIŞINA ÇIKARILMALI”

Bölgenin tekrar ayağa kalkabilmesi için bir dizi teklifin sunulduğu raporda, belediyelerin de sarsıntıdan olumsuz etkilendiğine bina, insan gücü ve ekipman kayıpları yaşadığına dikkat çekilerek “Belediyelerin kurumsal ve mali açıdan güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu sağlanmadan belediyelerin kendi yetki ve kaynakları ile sorumluluklarını sağlıklı şekilde yerine getirmesi mümkün olmayacaktır” denildi. Zelzeleden etkilenen belediyeler ile sarsıntıdan direkt etkilenmemiş belediyelerin zelzele bölgesine yapacağı harcamaların “Tasarruf Önlemleri Genelgesi” kapsamının dışına çıkarılması istendi.

“SEÇİLMİŞ TÜM BELEDİYE BAŞKANLARI EŞİTTİR”

Partiler üstü bir yaklaşıma ihtiyaç  duyulduğu belirtilerek “Seçilmiş tüm belediye başkanları eşit bir şekilde değerlendirilmeli ve bu belediyelere yönelik adil bir siyaset üretilmelidir. Partiler üstü bir yaklaşım benimsenmeli ve aktif bir diyalog kurulmalıdır. Ötekileştirici siyasetlerin terk edilip kucaklayıcı bir siyasi anlayışın benimsenmesi kentin güzelleşme sürecini hızlandıracaktır” denildi.

“BELEDİYELERE MERKEZİ HÜKÜMET DESTEĞİ”

Belediyelerin, çok önemli ölçüde finansal zorluk ve borçlarla karşı karşıya kaldığı kaydedilen TBB Raporunda, sıkıntılara yönelik tahlil tekliflerinde bulunuldu.

Öneriler şöyle sıralandı:

– Belediyelerin kaçak ya da plansız yapılaşma, riskli binaların tespiti benzeri hususlarda güçlendirilerek, kaçak yapılaşmayı kontrol altına almaları ve uzun vadede engelleyebilmeleri için kapasite, istişare ve iş birliği imkanları merkezi yönetim tarafından desteklenmeli.

– Belediyelerin işçi açığını kapatacak programların yürütülmeli ve liyakatsiz kamu atamalarının engellenmesi için sistemler geliştirilmeli. TBB tarafından belediyelerin çalışanına birçok alanda eğitim verebilir.

“KAMU BORÇLARI SİLİNMELİ, ZORLAYAN SEBEP MÜHLETİ UZATILMALI”

– Afet bölgesindeki belediyelerin kamu borçları (sosyal güvenlik, vergi vb.) silinmeli ya da ertelenmelidir. Sarsıntı bölgesinde zorlayıcı sebep müddeti uzatılmalı, ilgili vergi borçlarında kolaylıklar sağlanmalıdır.

GÜVENSİZ ORTAM YUMUŞATILMALI

– Belediyelerin şeffaflığı artırılmalı ve vatandaşlara bilgi akışı sağlanarak inançsız ortam yumuşatılmalıdır. Belediyelerin hizmet kalitesini ve verimliliğini arttırmak için merkezi yönetim ve STK’ların verilerine ulaşmalarını sağlayacak platformlar kurulmalıdır.

– Belediyelerin başta valilik ve kaymakamlıklar olmak üzere bakanlıkların taşra kuruluşları, AFAD ve TOKİ benzeri merkezi yönetim üniteleri ile istişare ve iş birliği imkanları düzenlenmeli ve eş güdümün güçlendirilmeli.

BÜYÜKŞEHİRLERE LOJİSTİK MERKEZLER

– Belediyelerin afet ünitelerinin kapasitesinin güçlendirilerek, sivil gönüllüler ve belediye işçisi için düzenli afet eğitimleri verilmesi sağlanmalı. Büyükşehirlerde oluşturulacak lojistik merkezleri, muhtemel afetlerde yardımların idaresini kolaylaştıracaktır.

– Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı afetzede belediyelere bu bahiste dayanaklar sunmalıdır. Belediyelerin kültür ve sanat faaliyetleri düzenlemesi, gerekli tesislerin kurulması ve işçi istihdamı benzeri mevzularda desteklenmesi yararlı olacaktır.

– Hem bölge genelini hem de yereli takip edecek çok paydaşlı bir “Afet Yönetimi ve Dayanıklılık Komisyonu” kurulmalı.