Bin 600 yıllık mağara kilisede ‘defineci’ tahribat

Çanakkale’nin Ayvacı ilçesine bağlı Demirci köy yakınlarında bulunan yaklaşık bin 600 yıllık mağara kilise, devrin izlerini taşıyor.

Yakın vakitte bölgede yapılan arkeolojik araştırmalarda tespit edilen mağaranın yerinin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından köy girişine yerleştirilen tabela ile işaretlendiğini belirten ÇOMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Reyhan Körpe, Çanakkale bölgesinde bu biçim bir yapıyla ilk sefer karşılaştıklarını söyledi.

‘MAĞARA ERKEN BİZANS PERİYODUNA AİT OLMALI’

Kilisenin dışarıdan doğal bir mağara olarak göründüğüne dikkati çeken Prof. Dr. Körpe, “Dikkatli bakıldığı zaman içinde geçmiş yıllarda yapılmış birtakım kabartmaların olduğunu görüyoruz. Aslında çok daha fazla sayıda kabartmanın da tekrar yakın sayılabilecek tarihlerde kırıldığını da anlıyoruz. Burada, yüzeyde herhangi bir tarihleyici gereç olmasa da mağara Erken Bizans periyoduna ait olmalı. Demirci köyü civarında bunun kadar büyük olmasa da daha diğer mağara ve kayalara oyulmuş yapı kalıntıları olduğunu öğreniyoruz. Bu mağara da aslında doğal bir mağara benzeri gözükmekle birlikte, geçmiş devirlerde insanlar tarafından farklı bir hedefle kullanılmak gayesiyle oyulmuştur. Buradaki mevcut kabartmalara yahut koparılmış kabartmaların izlerine baktığımızda mağaranın dini maksatla kullanıldığını söyleyebiliriz” dedi.

‘BÖYLE BİR YAPIYLA İLK DEFA KARŞILAŞIYORUZ’

Köylülerin kendilerine aktardığına göre mağara duvarlarında birtakım haç ve yazıtların olduğunu fakat bunların zaman içerisinde defineciler yahut öbür insanlar tarafından koparıldığı ve kırıldığı bilgisini aldıklarını vurgulayan Prof. Dr. Körpe, “Mağara duvarlarındaki haç işaretleri ve büst formundaki kabartmalar erken dönem bir kilise olabileceğini akla getiriyor. Buna benzer mağara kiliselerinin Geç Antik Çağ’da ilk Hristiyanlar tarafından saklı ibadetlerinde kullanıldığını biliyoruz. Şimdiye kadar Çanakkale bölgesinde bu türlü mağara içinde bulunan kilise yahut tapınak gibi bir yapıyla ilk kez karşılaşıyoruz. Buna benzer kalıntılar, Türkiye’de çoklukla Kapadokya’da derin mağara kiliseleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Kısmen açık da olsa bu türlü bir yapı kalıntısı, bölgenin eski çağ tarihi ve arkeolojisi manasında çok önemlidir” diye konuştu.

‘KESİNLİKLE ALTIN VE DEĞERLİ ŞEYLER BULUNMAZ’

Çanakkale bölgesinde Troya ve Assos benzeri birçok yerde arkeolojik kazıların sürdüğünü belirten Prof. Dr. Reyhan Körpe, “Bölge arkeolojik manada, antik yerleşimler ve kalıntılar bakımından son derece varlıklı. Burada gördüğümüz antik kalıntılara bölgemizde birçok yerde rastlıyoruz. Fakat maalesef definecilerin buraları zalimce tahrip ettiğini görmekteyiz. Buradaki mağara ve civarında da definecilerin tahribatına ait izler göze çarpıyor. Bu kaçak hafriyat ve tahribatlar ülkemizde tarihi yapıtların, kültür varlıklarının yok olmasına neden oluyor. Buradan bilhassa definecilere seslenmek istiyorum. Buralarda kesinlikle ve kesinlikle altın ve değerli şeyler bulunmaz. Sizin yaptığınız buna benzer tahribatlar yalnızca geçmişimize ait kültürün, yapıtların yok olmasına neden oluyor” dedi.