Ukrayna Barış Zirvesi sona erdi

İsviçre Konfederasyonu Başkanı Viola Amherd, ülkesinin evinde dün Bürgenstock kasabasında başlayan Ukrayna Barış Doruğu’nun kapanışında düzenlenen birlikte basın toplantısında konuştu.

Zirvede geniş kapsamlı tartışmalar yaşandığını ve kendisinin de çok sayıda görüşme yaptığını kaydeden Amherd, nükleer güvenlik, besin güvenliği ve insani boyutlarla ilgili güven inşa edecek adımların mümkün olduğu konusunda anlaştıklarını söyledi.

Amherd, zirvede kapsamında Bürgenstock Bildirisi üzerinde uzlaşmaya vardıklarını belirtti.

Bildiri kapsamında üç mevzu üzerinde net bir çerçeve oluşturmaları ve bunlar üzerinde daha fazla tartışma yapmaları gerektiğinin altını çizen Ahmerd, şöyle devam etti:

“Nükleer enerji ve nükleer tesislerin her türlü kullanımı inançlı, emniyetli, korunaklı ve etrafa hassas olmalı. Besin güvenliği hiçbir şekilde silah haline getirilmemeli. Limanlarda ve güzergah boyunca ticari gemilere, sivil limanlara ve bunun altyapısına karşı hücumlar kabul edilemez. Ayrıyeten tüm savaş esirleri takas yoluyla serbest bırakılmalı. Sınır dışı edilen ve hukuk dışı olarak yerlerinden edilen tüm Ukraynalı çocuklar ve hukuk dışı olarak gözaltına alınan diğer tüm Ukraynalı siviller, Ukrayna’ya iade edilmeli.”

Ahmerd, ülkelerin farklı durumları göz önüne alındığında konferansın bu kadar yüksek seviyede, geniş bir destek için düzenlenmesi ve ortak bir noktada bulmaya çalışmalarının bir muvaffakiyet olduğunu kaydetti.

Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barışın, savaş bölgelerindeki halklar ve bunun sonuçlarından direkt etkilenen herkes için kilit değere sahip olduğunu ve tüm dünya için de geçerli olması gerektiğini vurgulayan Ahmerd, “İsviçre, Ukrayna’da barış sağlanması için yürütülen bu süreçte etkin rol almaya devam edecek. Bu mevzuda kararlıyız.” diye konuştu.

“BU ZİRVE BİR UMUT IŞIĞIDIR”

Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric ise zirve kapsamında tüm kıtalardan ve farklı siyasi fikirlerden çok sayıda ülkenin, savaş yerine barışı tartışmak üzere bir araya geldiğini belirtti.

“Bu zirve bir umut ışığıdır ve kalıcı barış diyaloglarını teşvik etmek için bir katalizör görevi görüyor.” tabirlerini kullanan Boric, zirve kapsamında onayladıkları ortak bildiriyi tamamen desteklediklerini kaydetti.

Boric, buna benzer tepelerden sonra atılacak adımlara işaret ederken, Rusya ve Ukrayna’nın yakın vakitte Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, uluslararası hukuk ve insan haklarına bağlı kalınması temelinde bir diyalog kurmasını desteklediklerini söyledi.

ORTAK BİLDİRİ İMZALANDI

İsviçre’deki Ukrayna Barış Zirvesi, Bürgenstock Bildirisi ile son buldu.

Zirve, 90’dan fazla ülke ve kuruluşun iştirakiyle gerçekleşirken, ortak bildiri 80 ülke ve 4 kuruluş tarafından onaylandı.

Endonezya, Libya, Suudi Arabistan, Tayland, Hindistan, Meksika, Güney Afrika, Brezilya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bulunduğu 16 ülke ve kuruluş çekimser kaldı.

İsviçre Dışişleri Bakanlığı’ndan yazılı olarak yayımlanan bildiride, tepenin, Şubat 2022’den bu yana devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı için kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa giden sürece ilişkin üst seviye diyaloğu geliştirmek gayesiyle düzenlendiği bildiridi.

Bildiride, tepenin, Ukrayna’nın Barış Formülü ve Birleşmiş Milletler (BM) Koşulu da dahil uluslararası hukuka uygun diğer barış teklifleri temelinde gerçekleştirilen evvelki tartışmalar üzerine inşa edildiği kaydedildi.

“Özellikle, herhangi bir devletin toprak bütünlüğüne ya da siyasi bağımsızlığına, Ukrayna dahil tüm devletlerin uluslararası kabul görmüş sonları içindeki egemenlik, bağımsızlık ve toprak bütünlüğü prensiplerine karşı tehdit ya da güç kullanımından kaçınma konusundaki kararlılığımızı yeniden teyit ediyoruz.” sözleri kullanılan bildiride, kara suları dahil uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesinin uluslararası hukukun prensipleri olduğu hatırlatıldı.

Nükleer gücün ve nükleer tesislerin her türlü kullanımı inançlı, emniyetli, korunaklı ve etrafa hassas olması gerektiğinin altı çizilen bildiride, Zaporijya Nükleer Santrali de dahil Ukrayna nükleer enerji santralleri ve tesislerinin, Ukrayna’nın tam egemenlik denetimi altında, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu prensiplerine uygun ve onun kontrolü altında emniyetli bir şekilde çalışması gerektiği vurgulandı.

Bildiride, Ukrayna’ya karşı devam eden savaş bağlamında herhangi bir nükleer silah tehdidi ya da kullanımın kabul edilemeyeceğinin altı çizildi.

GIDA GÜVENLİĞİ UYARISI

Küresel besin güvenliğinin, besin ürünlerinin kesintisiz üretimine ve tedarikine bağlı olduğu hatırlatılan bildiride, “Bu konuda, serbest, tam ve inançlı ticari seyrüseferin yanı sıra Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki deniz limanlarına erişim kritik değere sahip. Limanlarda ve güzergah boyunca ticari gemilere, sivil limanlara ve sivil liman altyapısına yönelik hücumlar kabul edilemez. Besin güvenliği hiçbir şekilde silah haline getirilmemeli. Ukrayna tarım ürünleri ilgili üçüncü ülkelere inançlı ve serbestçe sağlanmalı.” sözleri kullanıldı.

Tüm savaş esirlerinin takas yoluyla serbest bırakılması gerektiği kaydedilen bildiride, sınır dışı edilen ve hukuk dışı olarak yerlerinden edilen tüm Ukraynalı çocuklar ve gözaltına alınan diğer tüm Ukraynalı sivillerinin Ukrayna’ya iade edilmesi gerektiği belirtildi.

Bildiride, barışa ulaşmanın tüm tarafların iştirakini ve diyaloğunu gerektirdiğine işaret edilirken, “Bu nedenle, belirtilen alanlarda gelecekte tüm tarafların temsilcilerinin daha fazla iştirakiyle somut adımlar atmaya karar verdik. Tüm ülkelerin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine hürmet unsurlarını içeren BM Koşulu, Ukrayna’da kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışın sağlanmasında temel oluşturabilir ve hizmet edecektir.” sözlerine yer verildi.