İstanbul’da sokak hayvanlarının toplatılmasına ilişkin davada karar

İstanbul’da bir kişi, sahipsiz başıboş köpek ve kedilerin sokaklardan toplanarak barınaklara alınmasına yönelik İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına ve İstanbul Valiliğine müracaatının reddedilmesi üzerine İstanbul 10. Yönetim Mahkemesi’ne redde ilişkin süreçlerin iptali için başvurdu.

Davacı tarafından mahkemeye sunulan dilekçede, D-100 karayolu Kozyatağı mevkisinde apansız aracın önüne çıkan kediye çarpmamak için kaza atlattığı belirtildi.

Sahipsiz hayvanların caddeler ile otoyollarda mevt ve yaralanmayla sonuçlanan trafik kazalarına sebebiyet verdiği kaydedilen dilekçece, bu hayvanların sayılarının denetimsizce arttığı, bu çoğalmanın neden olduğu tehlikelerin insanların temel hak ve hürriyetlerini kısıtlar boyuta ulaştığı ifade edildi.

Kimsenin konutundan okuluna yahut işine giderken sokaklarda başıboş dolaşan saldırgan hayvanların ortasından endişe ve telaşla geçmek zorunda olmaması gerektiği belirtilen dilekçede, köpeklerin sürüler halinde sokaklarda gezmesinin çağdaş ve uygar ülkelerde olmayan bir durum olduğu kaydedildi.

Çocukların parka çıkamaz, insanların rahat yürüyüş ve spor yapamaz hale geldiği vurgulanan dilekçede, besleme mazeretiyle yöntemsiz yardım toplanmasına yer hazırlandığı ve insanların bu sebeple dolandırıldığı ileri sürüldü.

Dilekçede, yönetimlerin Anayasa kararlarına aykırı hareket ettiği, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu münasebet gösterilerek başıboş hayvanların sokakta tutulamayacağı, bu nedenle yönetimlerin kanunların ve Anayasa’nın kendisine yüklediği görevi yerine getirmesi gerektiği öne sürüldü.

KARAR

Mahkeme, dava konusu süreçlerin, sahipsiz başıboş köpeklerin toplatılması talebinin reddine dair kısmı tarafından iptalini, davanın sahipsiz kedilerin toplatılması talebi tarafından reddini kararlaştırdı.

Oy birliğiyle alınan kararda, taraflar için 30 günlük süre içinde istinaf yolunun açık olduğu kaydedildi.

Mahkeme kararında, 5199 sayılı Hayvanları Müdafaa Kanunu’nun ilgili unsurlarından alıntı yaparak, bu bakımdan “sokak hayvanı” diye bir çeşidin olmadığını belirtti.

Türkiye’de son yıllarda, sayılarında önemli artış olmasından dolayı toplum, çevre sağlığı ve güvenliği açışından tehlikeli noktalara ulaşan başıboş köpek sorunun varlığının tartışma götürmez bir gerçeklik olduğu kaydedilen kararda, “Bu başıboşluktan dolayı meydana gelen trafik kazaları ve beraberinde yaralanmalar, maddi kayıplar, ısırma hadiseleri ve bunun yarattığı travmalar, fizikî yaralanmalar hatta vefatlar gündelik hayatta karşılaşılan köpek popülasyonunun doğal bir sonucu olarak ortaya çıkmakta, bilhassa çocuk, yaşlı ve engellilerin bu durumdan daha çok etkilendiği görülmektedir.” sözlerine yer verildi.

Kararda, kuduz riski taşıyan temaslı vaka sayısının yıllar içinde artan bir ivme gösterdiği ve sahipsiz köpeğin serbestçe istediği her yere bırakabildiği dışkısının sebebiyet verdiği hastalıklardan olan Kist Hidatik hastalığının önemli bir toplum sağlığı sorunu olduğu da aktarıldı.

Ayrıca kararda, kuduz riski yüksek ve turistler için köpek saldırısı uyarısı yapılan ülkeler arasında olmanın ülke turizmine de tesir ettiği kaydedildi.

“TOPLATILMA İÇİN EMEK VE ÇABA GEREKLİ”

Sahipsiz başıboş köpeklerin, başta Anayasa kararları olmak üzere 5199 Sayılı Kanun, Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği ve Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Mukavelesi’nin ilgili kararlarından hareketle toplatılması gerektiği sonucuna ulaşıldığı belirtilen açıklamada, “Dava konusu süreçlerin, sahipsiz başıboş köpeklerin toplatılması talebinin reddine dair kısmı istikametinden hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Kararda, davacının köpek ve kedi cinslerinin toplatılması talebiyle başvurduğu anımsatılarak, yönetimlerin öncelikli olarak gerek popülasyonu ve gerekse de verdiği ziyanlar bakımından mevzuat gereği köpekleri toplaması, tüm emek ve çabanın zaman kaybetmeden bu noktaya yönelmesi gerektiği belirtildi.

Türkiye’de sahipsiz kedilerin sebep olduğu ziyanların insan sağlığı ve hayat hakkına dair muhtemel tehditleri konusunda bir data olmadığı ifade edilen kararda, “Bununla birlikte insan ve diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri açısından tehlike oluşturacak düzeyde aşırı nüfusa ulaşmasının sorun yaratacağı kaçınılmaz olduğundan, yönetimlerin kedilerle ilgili olarak da denetimsiz çoğalmalarını önleyici gerekli önlemleri alması gerektiği”ne yer verildi.

Kararda, lokal olarak şikayete bahis olan durumlarda insanların huzur ve refahının sağlanması, hayvanın da korunması bakımından gerekli tedbirlerin alınması gerektiği, bu durumun geldiği nokta itibarıyla tümünün toplatılması ve barınaklarda muhafaza edilmesi sonucunu doğurmayacağı kaydedilerek, davacının sahipsiz kediler tarafından toplatılma talebinin yönetimlerce reddinde mevzuata terslik bulunmadığı belirtildi.