JN1 virüsü tehlikeli mi?

Virüs kaynaklı hastalıklar, soğuklar ve kapalı ortamlarda daha fazla bulunmamız nedeniyle artışa geçti. Her yeni devirde yeni bir varyantla karşımıza çıkan Covid, son günlerde Omicron’un alt varyantı JN1’ye kendini gösteriyor. Üstelik Covid aynı bireyde influenza yahut RSV benzeri hastalıklarla aynı anda görülebiliyor. Bazen de tüm bu enfeksiyonlarla arka arda ortaya çıkabiliyor. Bundan Ötürü güzelleşme müddeti de epey uzuyor.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ergün Tozkoparan, Covid’in ve virüs kaynaklı hastalıkların aktüel durumunu şöyle değerlendirdi:

Bir salgınla mı karşı karşıyayız?

İnfluenza olguları her yıl aralık ve ocak aylarında artar ve bu yıl da aralık ayı ile birlikte influenza olaylarının yanı sıra Covid olayları da arttı. Teneffüs sistemi belirtileriyle hastaneye başvuran hastaların büyük çoğunluğunu Covid yahut influenza virüsüne bağlı enfeksiyonlar oluşturmaktadır. Covid, tüm dünyada olduğu benzeri ülkemizde de aralık ayında, ekim ve kasıma göre bir miktar artış gösterdi. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre global olarak tüm dünyada Covid olgularında aralık ayında, kasım ayına göre yüzde 52 oranında artış var. Benzer şekilde Covid nedeniyle hastane yatışında yüzde 25 ve ağır bakım ihtiyaçlı hastalarda da yüzde 21 oranında artış görülmüştür. Aslında bunlar beklenen sayılardır. Soğuk mevsimlere girilmesi nedeniyle kapalı ortamlarda daha fazla temas olması soğuk mevsimlerde genel olarak viral enfeksiyon oranını artırmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre olguların yüzde 50’nin fazlasından Omicron’un JN1 varyantı sorumludur. Fakat Rinovirüs ve RSV benzeri diğer virüslere de rastlanabiliyor. Tüm viral enfeksiyonlarda olduğu benzeri yeni varyantlar, büyük oranda risk faktörleri olan bireyler üzerinde daha ağır ve önemli seyredebiliyor.

Önlem alınmalı

Covid, artık grip benzeri oldu diyebiliriz. Lakin bundan Covid’i önemsemeyeceğimiz manası çıkarılmamalı. Hastalık büyük oranda influenza benzeri seyrediyor. 2 yıl önce yaşanan Covid’in Delta varyantını yaşamıyoruz. Yeni varyantlarla oluşan Covid olguları var. Bunlar da olağan grip benzeri davranıyor ve riskli kümelerde hayati kayıplara neden oluyor. Özetle 2 yıl evvelki pandemi şartlarını yaşamasak da her şartta tedbir alınmasında fayda var.

En çok kimler risk altında?

65 yaş üzeri bireyler, kronik kalp, akciğer, böbrek, diyabet hastalarının, kemoterapi görenlerin ve bağışıklığı baskılanmış hastaların risk altında olduğunu söyleyebiliriz.

Yoğun bakım servisleri ne durumda?

Yoğun bakımlarda Covid yahut influenza hadiseleri olmakla bir arada, çok büyük bir kısmını risk faktörü olan hastalar oluşturmaktadır. Beklenenin üstünde bir ağır bakım ihtiyacı yoktur. Ağır bakımdaki hastaların çabucak hemen yüzde 99’u risk faktörü olan hastalardır. Aralarında hayati tehlikesi olanlar da var. Bilhassa yaşlılar, eşlik eden kalp hastalığı, akciğer hastalığı, kemoterapi gören hastalar, bağışıklığı baskılanmış hastalarda hayati risk yüksek olabiliyor.

Nelere dikkat edilmeli?

Covid ve artan hastalıklardan korunmak için yapılması gerekenlerin en başında olabildiğince toplu ortamlardan uzak durmak gerekiyor. Lakin bu, okul ve iş benzeri nedenlerden ötürü günlük sosyal hayatta mümkün olamamaktadır. Risk faktörü olan bireylerle hamilelerin kalabalık ortamlardan kesinlikle sakınmaları gerekiyor. Hasta olan bireyler risk faktörleri olan bireylerden uzak durmalıdır. Bağışıklığı destek veren besinler ve bol su tüketilebilir. Beslenmede dikkat edilmesi gereken mevzulardan biri bol sıvı alımıdır. Akdeniz tarzı ve C vitamininden güçlü besinlerle beslenmek gerekir. Bilhassa içinde antioksidan içeren ve bağışıklık güçlendirdiği bilinen mor meyveler tercih edilmelidir. Nar, pancar, orman meyveleri benzeri buna benzer beslenme bağışıklık sistemimizi takviyeler.

Maskeye geri dönülmeli mi?

Özellikle risk faktörleri olan bireylerin bilhassa kalabalık ortamlarda maske takması gerekir. Bu şahısların enfeksiyondan korunması çok kıymetlidir. Dışarıdan eve virüs getirilmemesi için risk faktörü olmasa bile kalabalık ortamlarda yaşayan şahısların maske ile korunması gerekir.