İBB’den minimum ücret araştırması: Kiralar taban fiyatın 1,5 katına çıktı

İBB’ye bağlı İstanbul Planlama Ajansı tarafından hazırlanan “İstanbul’da taban fiyatlı olmak- ömür maliyeti temelli bir minimum ücret politikası” raporunda, 2024 yılı taban fiyatı netleşmeden önce 2023 taban fiyatının İstanbul’daki alım gücü, diğer ülke minimum fiyatları ve ömür maliyetiyle bağlantısı incelendi.

Asgari ücret, 2023 Temmuz-Aralık dönemi için yüzde 34’lük bir artış ile 11 bin 402 TL olarak belirlenmişti. O dönem TÜİK’in açıklamasına göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 2023 yılının Haziran ayında bir evvelki yılın aynı ayına göre yüzde 38,12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 60 oranda artış göstermişti.

Raporda minimum ücret ne kadar artarsa artsın her gün tırmanan enflasyon oranını yakalayamadığına dikkat çekilerek “Gıda ve konut başta olmak üzere pek çok zarurî harcama, İstanbul’da yaşayan haneler için diğer kentlere kıyasla çok daha değerliye mal oldu” denildi.

KİRA, MİNİMUM FİYATI SOLLADI

Rapora göre İstanbul’da Kasım 2023’te kira fiyatları bir evvelki seneye göre yüzde 75,7, 2019’un aynı ayına göreyse yüzde 732,1 arttı. Ortalama kira bedeli taban fiyatın 1,5 katına kadar çıktı.

Raporda “Yapılan hesaplamalar bir haneye iki taban ücret de girse İstanbul’da hayat maliyetinin karşılanmasının kolay olmayacağını ve yoksulluk sonunun eşiğinde bir ömür sürüleceğini gösteriyor. Yapılan artırımlara karşın İstanbul’un hayat maliyetini yakalayamayan minimum ücret sebebiyle gençlerin iş arama ve çalışma motivasyonlarının kırıldığı, kolay yoldan para kazanma stratejilerine yöneldikleri görülüyor” tespiti yapıldı.

BULGARİSTAN’DA MİNİMUM ÜCRET DAHA YÜKSEK

Avrupa Komitesi 2023 Ocak verilerine göre AB üyesi ülkelerde en düşük taban ücret Bulgaristan’da.

Raporda en düşük taban fiyata sahip olan Bulgaristan’ın minimum fiyatının bile 12 bin 732 TL olduğuna dikkat çekilerek “Güncel artırımlı Türkiye minimum fiyatının hala üstündedir. Türk lirasının değer kaybetmesi sebebiyle, Türkiye dolar cinsinden minimum fiyatın en düşük olduğu ülkeler ortasındadır.Üstelik, geçtiğimiz yıl Bulgaristan son 24 yılının en yüksek enflasyon düzeyine ulaşmış, buna karşın yaşanan artış sırf yıllık yüzde 15.3 oranda olmuştur. Hayat maliyetinin Türkiye’ye kıyasla kat be kat düşük olduğu Bulgaristan’da dahi minimum ücret Türkiye’nin yeni zam almış minimum fiyatının üstünde” denildi.

YOKSULLUK SONU 3 YILDA 7 KAT ARTTI

2 yetişkinin ve 2 çocuğun yaşadığı bir aile için 2023 Kasım ayındaki taban hayat maliyetinin 47 bin 493 TL olarak hesaplandığı aktarılarak “2020 yılında bu sayılar açlık hududu için 1.116 TL, yoksulluk hududu için 3.539 TL olarak tespit edilmişti. Yalnızca 3 yıl içerisinde yoksulluk hududu 7 kat, açlık sonu 5 kat artmıştır. Minimum fiyattaki bariz artışa karşın, yalnızca üç yıl içerisinde minimum ücret ile yoksulluk hududu arasındaki makas açılmış, iki taban ücret dahi İstanbul’da yoksulluk sonunun aşılmasına yetmeyecek düzeye gelmiştir” denildi.