Sudan ordusu ile Süratli Destek Kuvvetleri (HDK) arasında dün ülkenin orta bölümündeki el-Cezira eyaletinde başlayan şiddetli çatışmaların akabinde sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
El-Cezira Valiliği, 18.00-06.00 saatlerinde ikinci bir emre kadar sokağa çıkılmasını ve iş yerlerinin açılmasını yasakladı.
Görgü şahitlerine göre, HDK’nin dün sabah eyaletin merkezi Vad Uygar kenti kırsalındaki kasaba ve köylere sızmasının akabinde başlayan çatışmalar sürüyor.
HALK KAÇIYOR
Halkın daha inançlı bölgelere ve bilhassa güneydeki Sinnar eyaletine doğru kaçışları devam ediyor.
Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Nebil Abdullah, Vad Uygar kentinde HDK’ye yardım ve yataklık eden 50 kişinin gözaltına alındığını ifade etti.
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), ordu ile eyaletteki HDK güçleri arasındaki çatışmalar nedeniyle el-Cezira eyaletindeki tüm insani saha misyonlarının askıya alındığını duyurdu.
Medeni Direniş Komiteleri, savaş uçaklarının Vad Medeni’nin doğusundaki bölgeleri sabah saatlerinden itibaren ağır şekilde bombaladığını bildirdi.
Komite, HDK’nin de uçaksavarlarla karşılık verdiğini, HDK güçlerinin “işgal ettiği” Ebu Haraz ve İnkaz benzeri bölgelerden zaman zaman silah sesleri yükseldiğini bildirdi.
NE OLMUŞTU?
Eyalet sakinleri, dün güne eyaletin başşehri Vad Medeni’nin merkezine birkaç kilometre uzaklıkta gerçekleştirilen ağır hava bombardımanı sesleriyle uyanmıştı.
Kentin etrafındaki kasaba ve köylere yönelik beklenmedik HDK akınları sonrasında paniğe kapılan halk inançlı bölgelerle etraftaki kentlere doğru kaçmaya başlamıştı.
Eyaletin merkez kenti Vad Medeni’nin yaklaşık 15 kilometre kuzeydoğusunda yer alan Um Alile ve Ebu Haraz köylerine sızan HDK güçleri, kentin girişindeki ordu mevzilerini hedef almış askerler ise havadan ve karadan karşılık vermişti.
Ordu, HDK mensuplarının kente sızma teşebbüsünün engellendiğini ve yüzlerce HDK’linin etkisiz hale getirildiğini bildirmişti.
Ordu, ülkenin doğu ve batısını birbirine bağlayan stratejik Hantub köprüsünü geçişlere kapatmıştı.

HDK, STRATEJİK BÖLGEYİ ELE GEÇİRİRSE NE OLUR?
HDK, iç savaşın başından bu yana ilk defa Vad Uygar kentine sızma teşebbüsünde bulundu.
Başkent Hartum’a yaklaşık 2 saatlik arada yer alan Vad Uygar kenti, Sudan ordusu ile HDK güçleri arasında dokuzuncu ayına giren çatışmalarda yerlerinden edilen yüz binlerce beşere ev sahipliği yapıyor.
Şehrin girişindeki Mavi Nil ırmağı üzerine kurulu ve halihazırda ordunun elinde bulunan Hantub köprüsünün denetiminin HDK’nin eline geçmesi, ülkenin doğu eyaletleri, bilhassa de uluslararası misyonlar ve hükûmetin bulunduğu ve süreksiz başkent pozisyonundaki Port Sudan kenti etrafındaki baskının artırılması manasına geliyor.
Vad Uygar, gerek başşehre yakınlığı, gerekse insan kaynağı, ziraî, hayvansal ve doğal kaynaklarının zenginliğiyle ülke iktisadının bel kemiği olarak bedellendiriliyor.
HDK, Vad Medeni’nin denetimini ele geçirirse Sudan’ın kalbinin denetimini fiilen ele geçirmiş sayılacak. Hantub Köprüsü, ülkenin orta kısmını güneyi, batısı, kuzeyi ve doğusuna bağlayan tek köprü. Buranın denetimi, ülkenin doğusunu ve alternatif başkent olan Port Sudan’ın da denetimine kapı aralayacak.
SUDAN’DAKİ İÇ SAVAŞ
Sudan ordusu, paralel bir ordu benzeri davranması nedeniyle tehdit olarak gördüğü HDK’nin askeri ve güvenlik ıslahatı kapsamında 2 yıl içinde tamamen orduya entegresini istemişti.
HDK’nin, sivil hükumetin akabinde yaklaşık 10 yıla yayılan bir süreçte bunu kabul edebileceğini açıklamasıyla başlayan söz savaşı ve gerginlik, 15 Nisan sabahı taraflar arasında başkent Hartum ve çeşitli kentlerde silahlı çatışmaya dönüşmüştü.
HDK, 15 Nisan’da patlak veren iç savaş öncesinde sisteme entegrasyonu şimdi tamamlanmamış askeri bir güçtü. Sudan hükûmeti, uluslararası topluma HDK’yi “terörist grup” olarak kabul etmesi davetinde bulunmuştu.
Sudan’da taraflar, başkent Hartum’un yanı sıra ülkenin batı ve güneybatısındaki 9 eyalette ağır silahlarla çatışmayı sürdürüyor.
Birleşmiş Milletlere göre, çatışmalar sonucu 12 binden fazla kişinin öldüğü, 33 binden fazla kişinin yaralandığı Sudan’da, nüfusun yaklaşık yarısına denk gelen 25 milyon kişi insani yardıma muhtaç hale geldi.
Sudan’da yaklaşık 7 milyon kişi ülke içinde yerinden edildi ya da komşu ülkelerde güvenlik arayışıyla meskenlerinden kaçtı.