BM Genel Kurulu’nda Gazze kararı

Mısır tarafından ortaya koyulan ve Türkiye de dahil yaklaşık 100 ülkenin eş sunucusu olduğu karar tasarısı, 193 üyeli BM Genel Şurasının Özel Acil Filistin oturumunda oylandı.

Karar tasarısı, 23 “çekimser” ve 10 “hayır” oyuna karşı 153 oyla kabul edildi.

“Hayır” oyu kullanan ülkeler Avusturya, Çekya, Guatemala, İsrail, Liberya, Mikronezya, Nauru, Papua Yeni Gine, Paraguay ve ABD oldu.

Kararda, BM Koşulu ile BM Genel Kurulu ve Güvenlik Kurulu’nun Filistin konusunda kabul ettiği tüm kararlara atıfta bulunuldu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in BM Kaidesi’nin 99. hususunu işleterek Konsey’e gönderdiği mektup ile BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini’nin Genel Kurul’a gönderdiği mektuba atıfta bulunulan kararda, Gazze Şeridi’ndeki müthiş insani durum ve Filistin halkının çektiği acılara işaret edilerek tüm sivil toplumların korunması gerektiği belirtildi.

Acilen insani ateşkes daveti yapılan kararda, tüm taraflara bilhassa sivilleri muhafaza konusunda uluslararası hukuk uyarınca yükümlülüklerini yerine getirme daveti yapıldı.

Kararda, tüm esirlerin ivedilikle ve şartsız serbest bırakılması ve insani yardıma erişim sağlanması talep edildi.

BM Genel Heyeti’nde 27 Ekim’de Gazze’de insani ateşkes talebinin yer aldığı karar 121 oyla kabul edilmişti. Mevcut karar için evet oyu kullanan ülke sayısının 153’e yükselmesi dikkati çekti.

ABD VE AVUSTURYA’NIN TALEPLERİNE RET

BM Genel Kurumu oturumunda, ABD ve Avusturya’nın karar tasarısına ilişkin değişiklik talepleri ise üye ülkelerce reddedildi.

ABD, karar tasarısına Hamas tarafından gerçekleştirilen “terör saldırılarının” ve rehin almanın kınanması unsurunun eklenmesini isterken, Avusturya da tüm esirlerin serbest bırakılması unsuruna, “Hamas ve diğer gruplar tarafından alıkonan” tabirini eklemek istemişti.

GUTERRES’İN MEKTUBU

Genel Sekreter Guterres, görev müddeti boyunca yetkisini ilk defa kullanarak Gazze’deki insani felaketin önlenmesi için BM Kaidesi’nin 99. Unsuru’nu işletmiş ve 6 Aralık’ta BMGK’ye mektup göndermişti.

Guterres, “Güvenlik Kurulu üyelerini insani felaketin önlenmesi için baskı yapmaya çağırıyorum ve insani ateşkesin ilan edilmesi talebimi tekrarlıyorum. Bu çok acil.” sözlerini kullanmıştı.

Genel Sekreterin atağının akabinde BMGK 8 Aralık’ta acil olarak toplanmış, Birleşip Arap Emirlikleri ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 90’dan fazla ülkenin eş sunucusu olduğu ve Gazze’de insani ateşkes talep edilen karar tasarısı, düzenlenen acil oturumda oylanmıştı.

Karar tasarısı ABD tarafından veto edilmişti.

BMGK’de 7 Ekim’in akabinde çok sayıda oturum düzenlenmiş ve birçok karar tasarısının veto edilmesinin akabinde Gazze’de çatışmalara “acil ve uzatılmış ara verilmesi” talep edilen 2712 sayılı karar 15 Kasım’da kabul edilmişti.

BAĞLAYICILIĞI YOK

BM Genel Kurulunda her ülkenin bir oy hakkı bulunuyor. BM Güvenlik Kurulunun tersine, hiçbir ülkenin veto hakkı bulunmuyor.

Uluslararası barış ve güvenliği etkileyen çok önemli bahislerde, karar tasarısının geçmesi için 3’te 2 çoğunluk gerekiyor.

Bağlayıcılığı olmasa da Genel Heyet kararlarının siyasi tartısı bulunuyor ve uluslararası topluma güçlü mesaj veriyor.