İsrail-Filistin savaşı Arap ülkelerinin ekonomisine zarar verebilir

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Küresel, savaş nedeniyle İsrail’de turizmin durma ihtimalinin İsrail ekonomisi üzerinde “minimal” bir tesir yaratabileceğini fakat Mısır, Ürdün ve Lübnan’da çok önemli meselelere neden olabileceğini açıkladı.

S&P, Mısır’ın turizm gelirlerindeki yüzde 10 ila yüzde 30’luk bir düşüşün, merkez bankasının müdahale etmeyi tercih etmesi hâlinde ülkenin döviz rezervlerinin yüzde 4 ila yüze 11’ine mal olabileceğini tahmin ederken, hâlihazırda harap olmuş bir iktisada sahip Lübnan’ın gayrisafi yurt içi hasılasında (GSYH) yüzde 10’luk bir düşüş olabileceğini belirtti.

Turizm geçen yıl Lübnan’ın cari süreçler istikrarına yüzde 26, Ürdün’ün yüzde 21, Mısır’ın yüzde 12 ve İsrail’in yüzde 3 oranında katkı sağladı. S&P, 2011’deki “Arap Baharı” sırasında turist girişlerinin Mısır’da yüzde 33, Ürdün’de ise yüzde 20 oranında düştüğünü belirtti.

ÜLKE SIKINTILARI BÖLGESEL TESİRE YOL AÇABİLİYOR

Seyahat şirketleri yabancı turistlere Kudüs, Ürdün’deki Petra ve Mısır’daki piramitler benzeri bölgenin en önemli tarihi ve kutsal yerlerini gezdiren paketler sunduğundan, bir ülkede yaşanan sorun çoklukla bölgesel bir tesire yol açabiliyor.

Yaklaşık bir ay önce çatışmaların tırmanmasından bu yana İsrail’in AA- olan notunu “negatif görünüm”e indiren ve Mısır’ın notunu bir kademe düşürerek B-‘ye indiren S&P, turizm gelirlerinde yüzde 70’lik bir düşüş senaryosu kestiriminde bulundu.

Turizm gelirlerindeki bu türlü bir düşüş, Covi-19 salgınının zirvesindeki düşüşe benzer olabilir. S&P analistlerine göre bu durum Mısır ve Ürdün’ün döviz rezervlerini sırasıyla yüzde 26,6 ve yüzde 22,2, Ürdün ve Lübnan’ın GSYH’lerini ise sırasıyla yüzde 8,5 ve yüzde 23 oranında azaltabilir.

Analistler, bu büyüklükteki bir düşüşün bile İsrail ekonomisi üzerindeki direkt tesirinin “asgari” seviyede olacağını zira turizmin İsrail’in cari gelirlerinin yüzde 3’ünden daha azını oluşturduğunu belirttiler. Sonuç olarak, turizm gelirindeki yüzde 70’lik bir düşüş İsrail’in döviz rezervlerinde yalnızca yüzde 2’lik bir kayba eş değer olmakta.

Bununla birlikte analistler, geçen ayki derecelendirme notunda yer alan İsrail’in GSYH’sinin savaş nedeniyle 2023’ün dördüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 5 düşeceği iddiasını tekrarladılar. Bu tahmin gerçekleşirse, İsrail iktisadının 2023’teki büyüme oranı yüzde 1,5’e ve 2024’teki büyümesi yüzde 0,5’e düşebilir. (RUETERS)