9 bin yıllık DNA tartışma yarattı

Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden Dr. Kirsten Bos liderliğindeki bir ekip, Arjantin, Şili, Meksika ve Peru’da bulunan insan iskeletlerinden elde edilen Treponema pallidum bakterisinin genetik gerecini tahlil etti. Bu bakteri, frengi ve akraba hastalıklar olan yaws ve bejelin etken unsuru olarak biliniyor. Ekip, bu bakterinin çağdaş insanlarda görülen çeşitlerin öncüsü olan bir ortak cedde kadar izini sürdü.

Araştırmada yer alan iskeletlerin radyokarbon tarihlemesi, bu bakterinin yaklaşık 9 bin yıl öncesine dayandığını gösteriyor. Bu dönem, Amerika kıtasında insan topluluklarının coğrafik ve biyolojik olarak diğer dünya nüfuslarından izole olduğu bir vakte denk geliyor. Bu bulgu, frengi hastalığının kökeninin Amerika kıtasına dayandığı görüşünü güçlendiriyor.

KOLMP TEORİSİ DESTEKLENİYOR MU?

Frengi hastalığının Avrupa’ya ilk defa Kristof Kolomb’un 1493’teki seyahatiyle geldiği iddiası uzun müddettir tartışılıyor. Lakin araştırmacılar, elde edilen bulguların hastalığın kökenine dair kesin bir sonuca ulaşmadığını vurguluyor. Frengi, yaws ve bejel benzeri hastalıkların Avrupa, Afrika ve Amerika kıtaları arasında insan ticareti ve kolonizasyon süreçleriyle yayıldığı düşünülüyor.

Fransa Kralı VIII. Charles’in İtalya’yı işgal ettiği 1494 yılında, askerler arasında süratle yayılan ve Avrupa genelinde bir salgına dönüşen frengi, tarihî kayıtlarda ilk defa bu periyotta tanımlandı. Lakin, bu yeni bulgular, hastalığın Avrupa’da var olan bir hastalık mı yoksa Amerika’dan mı getirildiği sorusunu yeniden gündeme taşıyor.

TARTIŞMALAR BİTMİYOR

Dr. Bos, elde edilen bulguların hastalığın kökenine dair kesin bir sonuç sunmadığını belirtiyor: “Bu bulgular çok önemli ipuçları sunsa da elimizdeki datalar sınırlı. Frenginin tarihi hala daha fazla araştırmayı gerektiriyor.”

Araştırma, frengi ve akraba hastalıkların kökeninin Amerika kıtasına dayandığını öne sürerken, bu hastalıkların köle ticareti ve Avrupa’nın kolonizasyon süreçleriyle Afrika ve diğer kıtalara yayıldığını gösteriyor.