Bilimsel araştırma: Bebeklerin beyni doğum sonrasında süratle değişiyor

Araştırmacılar, gebelik yaşları 25 ila 55 hafta arasında değişen 140 fetüs ve bebekten toplamda 184 beyin taraması topladı. Ortalama bir gebelik müddeti 40 hafta olduğundan, bu datalar doğum öncesi ve sonrası beynin durumuna dair kapsamlı bir tablo sunuyor. 

Çalışma, beynin kimi bölgelerinde hudut hücrelerinin aktivitelerinin doğum sırasında ve sonrasında bariz şekilde arttığını ortaya koydu.

Araştırmada, sensörimotor ağ benzeri dış uyarıcılara tepki veren ve hareketleri koordine eden beyin bölgelerinde çok önemli bir aktivite artışı gözlemlendi. Ayrıyeten, farklı beyin bölgelerinden gelen bilgileri işleyen subkortikal ağda da benzer şekilde aktivite artışı tespit edildi. Bu bölgeler, bebeklerin doğum sonrası dünyaya adapte olmasında kritik bir rol oynuyor.

DIŞ DÜNYAYA ADABTASYON

Doğumdan sonra bebekler, rahim içindeki sakin ortamdan ışıklar, sesler ve kokularla dolu dış dünyaya geçiyor. Bu dramatik değişim, beyinlerinin etraftan gelen ağır duyusal girdilere süratlice ahenk sağlamasını gerektiriyor. Çalışmanın yazarı Lanxin Ji, doğumun beyinde ve bedende büyük değişiklikler yaratan en çok önemli ömür olaylarından biri olduğunu belirtti.

Araştırmacılar, fetüslerin hareketliliği nedeniyle fMRI taramalarından doğru sonuç almanın zorluğuna dikkat çekti. Bu sorunu aşmak için annelerin karınlarına yerleştirilen yumuşak manyetik bobinler kullanıldı. Daha sonra, yapay zeka yardımıyla fetüslerin hareketlerinden kaynaklanan “gürültü” filtrelenerek hudut aktiviteleri yeniden yapılandırıldı.

FRONTAL AĞDA DEĞİŞİM

Araştırma, doğum sırasında sadece temel duyusal ve motor ağlarda değil, aynı vakitte daha karmaşık bilişsel marifetleri düzenleyen üstün frontal ağda da aktivite artışı tespit etti. Üstün frontal ağ, kısa periyodik hafıza benzeri gelişmiş bilişsel fonksiyonlardan sorumlu. Lanxin Ji, bu bulgunun beklenmedik olduğunu ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Doğum sırasında beyin ağlarında işlevsel irtibatlar bariz şekilde artarken, bu temaslar arasındaki iletişim verimliliği daha yavaş gelişiyor. Araştırmacılar, bu durumun sinaptik budama ismi verilen bir süreçle temaslı olabileceğini düşünüyor. Sinaptik budama, beyin ağ yapısını optimize etmek için gereksiz irtibatların ortadan kaldırıldığı bir süreç olarak biliniyor.

Araştırmacılar, elde edilen dataların gelecekteki çalışmalar için bir temel oluşturacağını belirtiyor. Şu Anda gayeleri, erken doğan (37 haftadan önce doğan) bebeklerin beyin gelişimindeki zamanlama ve ağ yapısındaki farklılıkları tam dönem bebeklerle karşılaştırmak.