Hazır giysi sektöründe ihracat ilk 9 ayda iki yıl öncesine göre 16.1 milyar dolar düzeyinden 13.6 milyar dolar düzeyine geriledi. Savaş ve karışıklık ortamından kaçan siparişler ise yüzde 40 pahalı kalan fiyatlarla Türkiye’den geri dönüyor.
Dünya genelinde devam eden savaş ortamı Avrupa ve ABD pazarlarındaki resesyon küresel hazır giysi pazarında yüze 15-20’lik bir daralma yaratırken, bilhassa savaş ve siyasi gerginlik ortamından kaçarak Türkiye’ye gelen siparişler maliyet ve fiyat pürüzüne takılıyor. 1.79 trilyon dolarlık hacme sahip küresel hazır giysi pazarının çatı kuruluşu olan Uluslararası Hazır Giyim Federasyonu (IAF) Başkanı Cem Altan, savaş ortamı nedeniyle küresel pazarda daralmanın devam edeceğine dikkat çekerken, “Önemli olan hangi ülkenin daha önce daralmadan çıkacağı. Türkiye’nin maalesef bu TL kıymeti ile işi çok zor. Bu iklim değişikliklerinden ötürü Bangladeş’te yaşanan siyasi olaylar, Pakistan ve Vietnam’da sıkıntılar var. Aslında alıcı ülkeler buradan çıkmak ya da risklerini azaltmak istiyorlar. Türkiye’ye gelmek istiyorlar. Türkiye’ye geliyorlar ama Türkiye’de fiyat ve maliyet duvarına çarpıp geri gidiyorlar” değerlendirmesini yaptı.
YÜZDE 40 PAHALI
Gelecek devirler için başta minimum ücret olmak üzere kur düzeyi ve maliyetlerin büyük ehemmiyet taşıyacağını kaydeden Altan, “Daha ne kadar bu siyasetlerle baskı olacak TL üstünde bilmiyoruz. Minimum ücret makul düzeyde olursa tahminen maliyetlerimiz biraz daha düzelir. Ama maliyetler düzelmediği, bu şekilde gittiği zaman çoğu firma kapatacak, çoğu firma personel çıkartacak” dedi. Türkiye’nin rakip ülkelere göre yüzde 40 daha pahalı olduğunu ve rekabet gücünü yitirdiğini anlatan Altan, “ABD benzeri ülkelerin aradığı her şey Türkiye’de var. Şayet bir rekabet gücümüz olsaydı biz uçardık. O rekabet gücünü yakaladığı anda Türkiye hazır giysi ihracatını çabucak yüzde 50 artırır, istihdamı artırır, döviz gelirini artırır” diye konuştu.
Yüzde 70 faizle yatırım yapamayız
Türkiye’nin pandemi ve sonrasında çok büyük yatırımlar yaptığını lakin birçoğunun yeni ihtiyaç trendine uygun olmadığını aktaran Cem Altan, dünyada genel manada buna benzer alanlara yatırım yapan fonlar olduğunu ve Türkiye’deki yatırımcıların bunu yakalaması gerektiğini söyledi. Pandemi sonrasındaki yatırım trendinin de durduğunu aktaran Cem Altan, “Biz bu fonlara ulaşamazsak yüzde 60-70 faizlerle ve kısa dönem kredilerle elde edemeyiz bu yatırımları. Birtakım bankaların uzun vadeli yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir fabrika yatırımları için kredileri var ama bunlar kâfi değil” dedi.