Uzman isim uyardı: Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda artış var

Cinsel yolla geçen enfeksiyonların en sık korunmasız cinsel temasla aktarıldığını belirten Türk Dermatoloji Derneği Veneroloji Çalışma Grubu Başkanı, Deri ve Zührevi Hastalıklar Uzmanı Prof. Dr. Osman Köse, “Bu enfeksiyonlar, 30’a yakın mikroorganizmayla ortaya çıkıyor ve önemli sağlık meselelerine yol açabiliyor. Buna rağmen, savaşmak için her türlü imkana sahibiz. Kalıcı hasarın önüne geçmek için vaktinde teşhis ve tedavi gerekiyor. Korunma usulleri hakkında bilinçlenmek ve bunları uygulamak da hayati ehemmiyet taşıyor. Yeni tedavilerle ömür mühleti onlarca yıl uzayabiliyor” dedi. 

“BEL SOĞUKLUĞU, SON 3 YILDA 2 KAT ARTIŞ GÖSTERDİ”  

En sık görülen enfeksiyonlar arasında, bildirimi zarurî olmayan genital siğil ve genital herpes enfeksiyonlarının yer aldığını söyleyen Prof. Dr. Köse, “Bildirimi zarurî cinsel yolla aktarılan enfeksiyonların başında gelen sifiliz (frengi) enfeksiyonu, Sağlık Bakanlığı’nın istatistiki bilgilerine göre son 6 yıl içinde 2 kat artarak çok önemli bir halk sağlığı sorunu oldu. Bel soğukluğu (gonore) ise son 3 yılda 2 kat artış gösterdi. HIV/AIDS olgularında ise durum farklı. 2019-2022 yılları arasında yüzde 30 olgu artışı görülürken 2023 yılında olgu sayısı dramatik bir şekilde, 2/3 oranında azaldı. Kasım 2023’e kadar ülkemizde doğrulama testi ile bildirimi yapılan toplam olgu sayısı; 39 bin 437 HIV pozitif. 2 bin 295 kişi ise AIDS olgusu olarak saptandı. Olguların yüzde 95’inde transfer cinsel yolla gerçekleşiyor. HIV/AIDS olaylarında bildirimi yapılan olguların yüzde 84’ü erkek ve olgular en fazla 25-29 ve 30-34 yaş kümelerinde görülüyor. Dünyada HIV pozitif olgu ve AIDS sayısı azalmasına rağmen ülkemizde 2023 yılına kadar artış suratı diğer ülkelerden fazla idi. Fakat tüm bunlara rağmen Türkiye hala dünyada HIV/AIDS hadiselerinin az sıklıkta görüldüğü ülkelerden biri. Cinsel yolla aktarılan enfeksiyonlarla mücadelede temel adım, korunmanın yaygınlaştırılması ve bu bahiste şuur oluşturulması” diye konuştu. 

“PREZERVATİF KULLANIMI, ENFEKSİYONLARDAN KORUNMANIN EN TESİRLİ YOLLARI ARASINDA YER ALIYOR”  

Cinsel yolla aktarılan enfeksiyonlardan korunmanın en tesirli yollarından birinin de prezervatif kullanımı olduğuna değinen Prof. Dr. Köse, şunları söyledi: 

“Korunma konusunda farkındalık seviyesinin artırılması ismine eğitim ve bilgilendirme çalışmalarına yük verilmesi gerekiyor. Cinsel eğitim programlarının yaygınlaştırılması, gençlerin bu mevzuda bilinçlenmesini sağlayarak cinsel yolla aktarılan enfeksiyonların yayılmasını önleyebiliyor. Bununla birlikte erişimi en kolay korunma prosedürlerinden olan prezervatif kullanımının da altını çizebiliriz. Doğru ve düzenli prezervatif kullanımı, cinsel sıhhatin korunmasında çok önemli bir rol üstleniyor. Reçetesiz olarak basitçe temin edilebilen ve kullanımı epeyce kolay olan prezervatifler, HIV/AIDS, klamidya, gonore, sifiliz, genital uçuk, genital siğil ve trikomoniyazis benzeri birçok enfeksiyona karşı tesirli bir muhafaza sağlıyor. Prezervatiflerin tamamen doğru şekilde kullanıldığında yüzde 98 müdafaa sağladığını biliyoruz. Toplum genelinde prezervatif kullanımının teşvik edilmesi ve korunma şuurunun artırılması gerekiyor.”  

“ERKEN TEŞHİSİNİ SAĞLAYAN VE TEDAVİ EDİLEBİLİRLİĞİNİ ARTIRAN TESTLER BULUNUYOR”  

Prof. Dr. Köse, korunma sistemlerinin yanı sıra düzenli sağlık denetimleri ve testlerin de cinsel yolla aktarılan enfeksiyonlarla mücadelede kritik bir rol oynadığını ifade ederek  “Prezervatif dışında tesirli korunma teknikleri arasında, cinsel ilgi öncesi ve sonrası temizlik, enfekte partnerle cinsel temastan kaçınma ve düzenli cinsel sağlık denetimleri bulunuyor. Cinsel yolla aktarılan enfeksiyonların erken teşhisini sağlayan ve tedavi edilebilirliğini artıran testler arasında; kan testi ya da süratli teşhis testleri ile HIV enfeksiyonu tespiti imkanı sunan HIV testi, idrar testi ya da genital bölgeden alınan akıntı örneklerinden yapılan klamidya ve gonore testi, kan testi ile enfeksiyonların tespit edilmesine imkan tanıyan sifiliz, hepatit b ve hepatit c testleri, bayanlarda pap smear testi ile rahim ağzı hücrelerinde değişiklikleri tespit eden, erkeklerde genital siğillerin varlığı denetim eden HPV testi yer alıyor. Kan testleri ile genital uçuk, genital siğil benzeri enfeksiyonlar da saptanıyor.”