Vekaletle kurban bölümünde doğru bilinen yanlışlar

İslam dünyası için büyük değere sahip Kurban Bayramı, 16 Haziran Pazar günü başlayacak. İbadet gayesiyle muhakkak kaideleri taşıyan hayvanları adabına uygun kesme süreci Kurban Bayramı müddetince gerçekleştirilecek. 

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Şurası’ndan alınan bilgilerle, vekaletle kurban tertiplerinde dikkat edilmesi gereken konuları 10 soruda derlendi. 

1 – Kurban kesim vakti ne zaman başlar ve biter? 

Kurban kesim vakti, bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazı kılındıktan sonra, bayram namazı kılınmayan yerlerde ise fecirden (sabah namazı vakti girdikten) sonra başlar. Kurbanlıklar, kesinlikle kurban kesim günleri içerisinde kesilmelidir. 

Hanefi mezhebine göre bayramın 3. günü akşamına kadar devam eder, bu süre içinde gece ve gündüz kurban kesilebilir. Şafii mezhebine göre ise bayramın 4. günü gün batana kadar kurban kesilebilir. 

ARACI KURUM VARSA KAPSAMLI VEKALET

2 – Vekaletle kurban kısmı nasıl yapılır? 

Vekaletle kurban kestirmek isteyen kişinin, kesene vekalet vermesi gerekir. Şayet kurban ibadetinin yerine getirilmesi konusunda bir kurum aracı kılınıyorsa bu durumda kurbanın satın alınması, kesilmesi ve dağıtılması benzeri konularda kapsamlı bir vekalet verilmelidir. Aracı kişi ve kuruluşlar, vekalet koşullarının dışına çıkmamalı, kurbanlarla ilgili olarak, sahiplerinin bilgisi ve isteği dışında iş ve süreçlerde bulunmamalıdır. 

3 – Küçükbaş ve büyükbaş hayvanlardaki kurban payları nasıl olmalı? 

Küçükbaş bir hayvana birden fazla kişinin ortak olması yahut büyükbaş bir kurbanlığa 7’den fazla kişinin hissedar olması caiz değildir. Aynı paya birden fazla kişinin ortak olması halinde kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz. Bu sebeple bir payın birden fazla bireye satılması benzeri bir yanlışa düşülmemelidir. 

TÜM ORTAKLARIN NİYETİ İBADET OLMALI

4 – Vekaletle kurban bölümü kimin ismine olmalı? 

Hayvan, kurban niyetiyle ve vekalet veren kişi ismine kesilmelidir. Kurban paylarına ortak olanların tamamının niyeti ibadet olmalıdır. 

KESİM FİYATI HAYVANDAN KARŞILANAMAZ

5 – Hayvan kesim fiyatları ya da organizasyon masrafları kurbanlıklardan karşılanabilir mi? 

Hayvan kesim fiyatları ya da organizasyon masrafları, kesilen kurbanlık hayvanların etleri, derileri ya da sakatatından karşılanmamalı, bunlar ayrıyeten ödenmelidir. 

6 – Hissedarlar belirlenmeden topluca kurban kesilebilir mi? 

Hissedarlar belirlenmeden hayvanların topluca kesilmesi caiz değildir. Şimdi kesim yapılmadan her bir hissedar, kurban edilecek bir büyükbaş hayvanın en az 7’de bir payına kaydedilerek belirlenmeli ve hayvan, belirlenen hissedarlar ismine vekaleten kesilmelidir. Bunun bilakis örneğin, 6 kişi ismine kesilen bir büyükbaş hayvana, bölümden sonra 7’nci kişi dahil edilemez. 

KURBAN ETİ SATILAMAZ 

7 – Kesim öncesi kurban etlerinin satışının planlanması yapılabilir mi? 

Kurban ibadetinin hikmetlerinden biri, toplumun bütün kısımlarının bayrama iştirak etmelerinin sağlanmasıdır. Kurban etlerinin başta ihtiyaç sahipleri olmak üzere aile efradı, dostlar ve komşular ile paylaşılmasının istenmesi bu emele yöneliktir. Bu kapsamda kurban etlerinin bir an önce ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması da temeldir. Kurban etlerinin satılıp diğer maksatlar doğrultusunda kullanılması bu hikmetlere karşıtlık teşkil eder. 

Bu nedenle birtakım kişi ve kuruluşlar tarafından kesim öncesi şimdi organize aşamasında kurban etlerinin satımının planlanması doğru değildir. Bundan Ötürü vekaletle kurban kesen kuruluşların kapasitelerini dikkate alarak kesip dağıtabilecekleri sayıda kurban vekaleti almaları, kesim sürecini kesinlikle gerçekleştirmeleri ve buradan elde edilen etleri satışa mevzu etmeden öncelikle muhtaçlara dağıtmaları gerekir. 

8 – Kurban eti satılabilir mi? 

Ticari kuruluşlar, kurban organizasyonu kapsamında et satımını çağrıştıran uygulamalardan uzak durmalıdır. Et satımı ile kurban ibadeti birbirinden farklı şeylerdir. Bundan Ötürü kurban bölümüne aracılık eden ticari kuruluşlar, anlaşılanloda et ölçüsünün kurban sahiplerine verilmesini taahhüt etmemelidirler. Bunun yerine iddiası bir kilo aralığı belirleyerek, bu kilo aralığında bir hayvanı kişi ismine vekaleten kesebilirler. Bu durumda çıkan et ne ise pay sahibine teslim edilmesi gerekir. 

Hissedarların etlerinden eksiltme yoluna gidilerek ya da iddiası kilodan fazla gelen etler toplanarak yeni bir pay oluşturulmamalı ve bu etler diğerlerine satılmamalıdır. 

BAŞKA PAYLARDAN KURBAN ETİ VERİLEMEZ 

9 – Kurban etinin tamamı hissedarlara mı verilmeli? 

Kuruluşlar, vekaletlerini aldıkları bireyler ismine kestikleri kurban etlerinin tamamını ya hissedarlara yahut vekalet koşullarına uygun olarak onların izin verdiği yerlere ulaştırmalıdır. Hissedarlar, kurban payının tamamına sahip olmalı, kuruluşlar fazla pay toplayabilmek için pay fiyatını düşük ilan ederek kendi kaynaklarından ek ücret ödememelidir. 

10 – Hissedarlara diğer paylardan kurban eti verilebilir mi? 

Kurban etlerinin sahiplerine verilmesi üzerine anlaşma yapıldıysa, etlerin karıştırılmaması ve her hissedara kendi kurbanının etinin verilmesi gerekir. Zira bu paylar, vekalet verenlerin mülkiyetinde olduğundan yapılacak her türlü tasarruf onların müsaadesi ve onayına bağlıdır.