150 kişinin öldüğü sitenin taban etüdü göz kararıyla yapılmış

Kahramanmaraş’ta Şehit Abdullah Çavuş Mahallesi’nde bulunan 3 bloklu Palmiye Sitesi, 6 Şubat 2023’te meydana gelen sarsıntıda yıkıldı. Yıkılan binalarda 150 kişi hayatını kaybederken, 16 kişi yaralandı, 2 kişi ise bulunamadı. Sitenin yıkılmasıyla ilgili başlatılan soruşturmada binanın müteahhitleri Hacı Ahmet Ersoy (80) ve Ali Babaoğlu (61) ile jeoloji mühendisi Ömer Tarakçıoğlu hakkında gözaltı kararı verildi. 

Adresinde bulunamayan, aynı vakitte statik proje müellifi ve fenni mesul de olan Ali Babaoğlu hakkında 14 Şubat 2023’te yakalama kararı çıkartıldı. Diğer 2 şüpheli ise sorgularının akabinde adli denetim kararı ile serbest bırakıldı.

ZEMİN ETÜDÜ 9 KATLIK, YAPILAN BİNA 12 KAT

Soruşturma kapsamında toplanan kanıt, evrak, fotoğraf ve görüntüler uzman için Konya Teknik Üniversitesi’ne gönderildi. 5 kişilik eksper heyeti, yapmış oldukları inceleme ve değerlendirme sonunda hazırladıkları 40 sayfalık raporu savcılığa gönderdi. Raporda, taban etüdüyle ilgili yapılan değerlendirme dikkat çekti. Eksper raporunda taban etüdüne göre yapının 9 katlı olması gerektiği fakat yıkılan binanın 12 katlı olduğu belirtilerek, şöyle denildi:

“Zemin etüt raporunda yapının 9 katlı inşa edileceği belirtilmiştir. Lakin yapıya ait projeler ve belgede bulunan binaya ait ruhsatlardan yapının 2 bodrum kat, taban kat, 8 olağan kat, çatı kat olmak üzere 12 katlı olduğu ve toplam yüksekliğinin 36,4 metre olduğu anlaşılmaktadır. Taban etüt çalışmalarının planlanmasında yapı boyutlan, yapı tipi, yapı yüksekliği, yapının bodrum katının olup olmadığı ve temel taban berbat benzeri bilgilerin bilinmesi değerlidir. Taban etüt çalışmaları bu bilgiler dikkate alınarak yapılmalıdır. Yer etüt çalışmalarında yapının 9 katlı olacağı ifade edilmişken yerinde 12 katlı bir imalat yapılması durumunda, taban etüt çalışmalarının daha da kritik olacağı ve inceleme derinliğinin daha fazla olacağı da mutlaktır. Bu istikametiyle taban etüt raporunda öngörülen 9 katlı yapı yerine 12 katlı bir yapının imal edilmesi durumunda taban ortamında oluşacak ek gerilme artışları yapının statik ve dinamik yükler tesiri altındaki davranışını etkileyecektir.”

ASLİ KUSURLU ÇIKTILAR

Raporun sonuç kısmında ise binanın yıkılmasında sorumluluğu bulunanlar sıralanarak, şöyle denildi:

“Sonuç olarak, soruşturma dosyası üzerinden yapılan inceleme, değerlendirme ve elde edilen bulgular sonucunda binada, 7.7 büyüklüğündeki sarsıntının oluşturduğu yükün yapının tasarım aşamasında geçerli olan yönetmelik şartlarının üzerinde olabileceği lakin bu aşımın düşük bir düzeyde olduğu, söylediği söz edilen binanın 1998 Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik ve sarsıntı mühendisliği unsurlarına uyulmadan projelendirildiği ve imal edildiği, proje tahlilleri sonucunda yer emniyet gerilmesinin aşıldığı, beton basınç dayanımının projedeki C20 beton dayanımını sağlamadığı tespit edilmiştir. Sonuçlar ışığında zelzele sırasındaki göçmenin ana nedeni, binanın projelendirme ve imalatı sırasında gerek altyapı gerekse üstyapı açısından kâfi mühendislik hizmeti alamamış olmasıdır. Zelzele nedeniyle yıkılan binanın projelendirme, üretim ve iş bitimi kademelerindeki mevcut durumuna göre yapının sorumlu müteahhidi, statik proje müellifi, fenni mesulü, belediye proje denetim ünitesi asli kusurlu, jeoloji mühendisi ve belediye yapı denetim ünitesi tali kusurludur.”

SUÇLAMALARI KABUL ETMEDİLER

Soruşturmanın sonunda cumhuriyet savcısı, müteahhitler Ali Babaoğlu ve Hacı Ahmet Ersoy ile jeoloji mühendisi Ömer Tarakçıoğlu hakkında ‘bilinçli taksirle ölüme ve yaralamaya neden olma’ suçundan 22,5’ar yıla kadar hapis istemiyle iddianame düzenledi. İddianame sanıkların sözlerine de yer verildi. 

Suçlamaları kabul etmeyen Hacı Ahmet Ersoy, Palmiye Sitesi’nin müteahhidinin Ali Babaoğlu olduğunu, Babaoğlu ile birlikte bir dönem çalıştıklarını yalnızca daireleri müşterilere satmak için gösterdiğini söyledi. Ömer Tarakçıoğlu ise Palmiye Sitesi’nin taban etüt raporunu gözlemsel olarak hazırladığını, sitenin yıkılması nedeniyle herhangi bir kusurunun bulunmadığını ifade ederek suçlamaları kabul etmedi.

‘Bilinçli taksirle ölüme ve yaralamaya neden olma’ suçundan 22,5’ar yıla kadar hapis istenen ve 5’nci Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilen iddianamede, şüphelilerin yargılanmalarını gerektirir nedenler ise şu şekilde sıralandı:

“Şüphelilerin, binanın proje-yapım basamaklarında tespit edilen eksikliklere ve Kahramanmaraş ilinin sarsıntı bölgesinde olduğunu, yöntemine uygun yapılmayan yapıların meydana gelen zelzelelerde yıkılabileceğini objektif olarak var olan dikkat ve ihtimam yükümlülüğünü öngörebilecek ve yerine getirebilecek durumda olmasına karşın üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyerek sitenin proje aşamasında; statik proje içeriği yetersizliği, temel donatı alanı yetersizliği, temel yer emniyet gerilmesi yetersizliği, statik hesap raporu yetersizliği, kolon boyutları yetersizliği, kolon donatı alanı yetersizliği, kiriş donatı alanı yetersizliği, donatı ayrıntılandırması yetersizliği, yer araştırması yetersizliği, oturum tahlili yapılmasının gerekli olmasına karşın yapılmamış olması, imal aşamasında ise gereç kalitesi yetersizlikleri bulunmasına karşın binayı inşa ederek şuurlu taksirle hareket etmek suretiyle vefat ve yaralanmalara sebebiyet vererek üzerlerine atılı şuurlu taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçunu işlediklerini gösterir haklarında kamu davası açılmayı gerektirir kanıta ulaşıldığı anlaşılmıştır.”

Öte yandan, haklarında soruşturma açılması müsaadeye tabi olan kamu görevlilerin evrakları ise ayrıldı.