Konut piyasasına faiz freni

Konutta talep gerilemeye devam ederken fiyat artışları da frene bastı.

Geçtiğimiz devirde hem genel konut satışlarında hem de ipotekli konut satışlarında önemli düşüşler yaşandı. Kredi faizlerindeki artış, bilhassa ipotekli satışları olumsuz etkileyerek konut talebinde gerilemeye yol açtı. Bu durum, konut fiyatlarının artış suratının yavaşlamasına neden oldu.

Merkez Bankası verilerine göre, konut fiyatlarındaki artış oranı evvelki aylara göre düşüş gösterirken, büyük kentlerdeki fiyat artışları da görece daha ölçülü seyretti. Kredi faizlerinin yüksekliği, alıcılar için önemli bir mali yük oluştururken bu durum piyasada satışların azalmasına ve zamların sınırlı kalmasına neden oldu.

KONUT SATIŞLARINDA SERT FREN

Piyasadaki sakinlik TÜİK verilerine de yansıdı.

Dün açıklanan verilere göre, Türkiye genelinde konut satışları ocak ayında bir evvelki yılın aynı ayına göre yüzde 17,8 azalarak 80 bin 308 oldu. Konut satışları 2023 yılında da bir evvelki yıla göre yüzde 17,5 azalarak 1,22 milyon olarak gerçekleşmişti.

İpotekli konut satışları ise ocakta bir evvelki yılın aynı ayına göre yüzde 63,5 geriledi. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların hissesi yüzde 7,4 oldu. 2023 yılında gerçekleşen ipotekli konut satışları da bir evvelki yıla göre yüzde 36,6 azalmıştı.

Satış biçimine göre konut satışı, Ocak 2024 | Grafik: TÜİK

KONUT FİYAT ARTIŞI YAVAŞLIYOR

Talepteki sakinlik konut fiyatlarına da yansıdı. Merkez Bankası tarafından dün açıklanan verilere göre ise konut fiyatları aralıkta bir evvelki aya göre yüzde 1,1 arttı. Konut fiyatları aralıkta yıllık bazda yüzde 75,5 gösterdi.

Üç büyük kent için konut fiyatlarında İstanbul, Ankara ve İzmir’de sırasıyla yüzde 0,1, 2,5 ve 3,5 artış görüldü.

2023 Aralık ayında konut fiyatlarındaki gerçek yükseliş ise yüzde 7,1 oldu. 2022 yılının aralık ayında konut fiyatları yıllık bazda yüzde 167,8 artarken, bu devirde gerçek yükseliş yüzde 58,7 olmuştu.

KREDİ FAİZLERİ CEP YAKIYOR

2023 yılında kredi faizlerinin artması ve ipotekli satışların azalması konut talebinde önemli bir daralmayı beraberinde getirmiş, bu da konut fiyatlarındaki artışın frene basmasına sebep olmuştu.

Artan faizlerle bir arada kamu bankalarında 120 ay vadeli konut kredisi faizi yüzde 3,79 olurken 3 milyon TL’lik bir konut referans alındığında yaklaşık 1 milyon 800 bin TL kredi alınabiliyor.

Bu da yüzde 3,79 faizle masraflar hariç aylık ödemenin 69 bin TL olması manasına geliyor. Bu oranda toplam geri ödeme 8 milyon 281 bine kadar yükselirken meskenin maliyetinin 9 milyon 480 bine kadar yükselmesine neden oluyor.