İncil’de anlatılan şehri buldular ve hala ayakta

Arkeologlar, Tel Aviv’in kuzey kıyılarında yürüttükleri kazılarda, antik dünyanın en görkemli liman kentlerinden biri olan Caesarea Maritima’nın (Deniz Kenarındaki Sezariye) gizemlerini çözdü. Buluntular, sadece Roma İmparatorluğu’nun mühendislik dehasını değil, aynı zamanda Yeni Ahit’te (İncil) anlatılan olayların ve kişilerin tarihsel gerçekliğini destekleyen en güçlü fiziksel kanıtları sunuyor.

Arkeoloji dünyasını sarsan en önemli keşif, kentin antik tiyatrosunda bulunan bir kireçtaşı blok oldu. “Pilatus Taşı” olarak bilinen bu yazıt, İsa’nın yargılanma emrini veren Roma Valisi Pontius Pilatus’un isminin geçtiği ilk doğrudan fiziksel kanıttır.

M.S. 26-36 yılları arasına tarihlenen bu taşta, Pilatus’un unvanı “Yahudiye Prefektüsü” (Valisi) olarak açıkça belirtiliyor. Bu keşiften önce Pilatus, sadece dini metinlerde ve bazı tarihçilerin notlarında geçen bir figürken, artık arkeolojik olarak doğrulanmış tarihi bir şahsiyet konumunda.

Yahudi tarihçi Josephus Flavius’un kayıtlarında geçen ve Kral Hirodes tarafından sıfırdan inşa edilen bu şehir, döneminin “teknoloji üssü” niteliğindeydi. Kazılar sonucunda ortaya çıkarılan yapılar şunlar:

Devasa Yapay Liman: Suyun altında inşa edilmiş dalgakıranlar ve devasa heykellerle süslü, Mısır rotasındaki gemiler için stratejik bir merkez.

Valilik Sarayı ve Praetorium: Havari Pavlus’un (Paul) iki yıl boyunca tutuklu kaldığı ve yargılandığı mahkeme ortamını birebir yansıtan adli yapılar.

Hipodrom ve Su Kemerleri: Roma dünyasının sosyal yaşamını ve kentsel konforunu yansıtan devasa yapılar.

Caesarea Maritima, İncil’in “Elçilerin İşleri” bölümünde yaklaşık 15 kez zikrediliyor. Havari Petrus’un (Peter) ilk Yahudi olmayan inananı vaftiz ettiği yer olarak bilinen bu şehirde, Hristiyanlık Yahudi sınırlarını aşarak dünyaya yayıldı.

Arkeologlar, bölgede M.S. 2. yüzyıla kadar uzanan ve İncil ayetlerinden alıntılar içeren antik mozaikler keşfetti. Özellikle Pavlus’un mektuplarından pasajlar içeren bu mozaikler, Yeni Ahit metinlerinin tarihteki en eski fiziksel yansımaları olarak kabul ediliyor.

1265 yılında Müslüman orduları tarafından yıkıldıktan sonra yüzyıllarca unutulan şehir, bugün devasa bir arkeoloji parkı olarak her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Tarihçiler ve teologlar için Caesarea Maritima, Roma tarihi ile kutsal metinler arasındaki en somut ve sarsılmaz köprüyü oluşturuyor.