‘Hiç yakalanmadım’ diyenler de şimdi covid geçiriyor

İstanbul Tabip Odası; geçtiğimiz günlerde Covid-19, influenza ve diğer mevsimsel virüsler nedeniyle hasta yoğunluğunun önemli şekilde arttığını kaydetmişti. Açıklamada İstanbul’daki birçok hastanede servislerin dolduğu, ağır bakım ünitelerinde boş yatak kalmadığı belirtilmişti. Bilhassa enfeksiyon, göğüs hastalıkları, kulak burun boğaz polikliniklerinde ağır hasta birikiminin olduğunu söyleyen Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Sönmezoğlu, hastane yatışlarının da çok arttığına dikkat çekerek, şu açıklamaları yaptı:

Meral Sönmezoğlu

2020 yılında başlayan ve 2023’e kadar suratını kesmeyen Covid-19 salgınının tesirleri yeni yeni kaybolmaya başlarken 2023 yılının kasım ayından itibaren yalnızca ülkemizde değil, Avrupa’nın çoğu ülkesinde ve Kuzey Amerika ülkelerinde de ağır bir teneffüs yolu enfeksiyonlarından bahsediliyordu. Bu, bu salgın da “tripledemik” yani 3’lü virüs salgını olarak tanımlandı.

Bağışıklık sistemimiz virüsleri unuttu

Bugün yaşanan durum, birsolunum yolu enfeksiyonu olmakla birlikte Covid-19 benzeri tek bir virüs değil, birçok virüsün bazen bir ortada, çoğunlukla peş peşe görülmesiyle seyrediyor. 2020 Covid salgını sırasında ve 2022 ve 2023 döneminde, her kış görmeye alışık olduğumuz influenza görülmedi. Zira 3 yıl boyunca insanlar evde kapalı kaldı, dışarı çıkınca maske taktı.

Dolayısıyla insanların bu virüslere karşı bağışıklığı besbelli olarak düştü. Bu yıl da her yıl görmeye alışık olduğumuz influenza salgını yeniden ortaya çıktı. Zira insanlar artık bir araya gelmeye başladı, korunma kıymetleri azaldı. Bundan Ötürü bağışıklık sistemimizin unuttuğu virüsler süratli ve basitçe yayıldı. Şu an bilhassa İstanbul ve çevre vilayetlerde çok önemli vaka birikimi var. Hastane acillerinde enfeksiyon, göğüs hastalıkları, kulak burun boğaz, polikliniklerinde çok ağır bir hasta birikimi yaşanıyor. Acil serviste kuyruklar oluşmaya başladı. Hastane yatışları çok arttı. Hatta ağır bakımlarda bu grip ve gibi hastalıkların akciğer enfeksiyonları komplikasyonlarıyla dolmaya başladı.

VİRÜSLER BİRBİRİNE KARIŞTI

Covid, unutulan influenza A (grip) ve pandemi döneminde kaybolan RSV virüsü birbirine karıştı. Evvelki yıllarda RSV çoğu zaman salgın yapar ama kasım, aralık benzeri biterdi. O biterken de influenza başlardı. Şu Anda bu 3 virüs birbirine karışmaya başladı. O nedenle insanlar, burun akıntısı, öksürük ve kırıklık şikayetlerinin tam geçmek üzereyken yeniden başladığını söylüyor. Yani bitmeyen bir enfeksiyon ve buna bağlı şikayetlerden bahsediyor. Aslında bu durumun sebebi virüslerin arka geriye tesir etmesi. Azalmış bağışıklıkla birlikte salgın boyutundaki bu tablo görülüyor.

AŞI OMİCRON’UN YENİ VARYANTINDAN KORUMUYOR

Covid-19 soğuk algınlığı benzeri bu virüslerin arasındaki yerini koruyor. Görülen hadiseler arasında yüzde 20 oranında Omicron varyantının bir alt grubu olan yeni bir varyant yani JN1 var ve bu çok süratli yayılan bir varyant. . Aşı olan yahut Covid geçirenlerin de bu varyanta karşı bağışıklığı zayıf olduğu için herkeste görülüyor. Hiç geçirmemiş evinde hep kapalı kalmış ‘ben 3 sene hiç yakalanmadım’ diyen herkes şu dönem Covid geçiriyor. Hatta bunu daha sık duyacağımız söyleyebilirim.”

RİSKLİ KÜMEDE OLANLAR DİKKAT!

Bu sorun toplumun her kısmından ve her yaş kümesindeki insanı etkiliyor. Bilhassa daha ağır seyreden, hastaneye yatması gereken hatta hayat kaybıyla sonuçlanan riskli gruplar var. 5 yaşın altındaki çocuklar 65 yaşın üstündekiler daha ağır geçiriyor. Bunun yanında 70 yaşın üstündekileri, bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananları riskli gruplar olarak tanımlıyor ve bu bireylerin kesinlikle hastane gitmelerini öneriyoruz.

BELİRTİLER AYNI AMA TEDAVİLER FARKLI

Klinik olarak ilk muayene sırasında yaşanan RSV, influenza yahut Covid olup olmadığının kesin olarak ayırt edilemiyor. Zira olayların hepsinde ateş, kırıklık, beden ağrıları, sırt ağrıları, boğaz ağrısı ve öksürük görülüyor. Öksürük çok uzun bir süre kuru ama daha sonra balgamlı hale dönebiliyor ve alıştığımız enfeksiyonlardan farklı olarak daha uzun süren bir kuru öksürük oluyor. Hastalar göğüs ağrısı, kaburga ağrıları, sırt ağrılarından yakınıyor. Belirtiler aynı olsa da enfeksiyonlarda farklı tedavi protokolleri uygulanıyor. Bu nedenle de bilhassa riskli kümedeki şahısların kesinlikle tanıya göre tedavi edilmesi gerekiyor.

Hem Covid hem de influenza için teşhis konulduğunda kullandığımız faal ilaçlar var. RSV, çocuklarda bilhassa de bir yaşın altındaki çocuklarda, zatürreye hatta ömür kaybına yol açabiliyor. Çocukluk astımlarının temelinde de RSV virüsü yatıyor. Bu nedenle teşhis koyarak ona göre bir tedavi düzenliyoruz. Bundan Ötürü şayet çocuk yahut yaşlı bireyler enfeksiyonu ağır geçiriyorsa kesinlikle hastaneye başvurması ve teşhis konularak uygun tedavi görmesi çok önemli. Zira bu sayede hem kısa sürede uygunlaşması sağlanabilir hem de diğerlerine bulaştırması önlenebilir.

Kapalı alanlarda maske takılmalı

Yaşananbu salgından etkilenmemek için kimi tedbirler almak kaide. Öncelikle maske ve hijyen tedbirlerine karşı dikkatimizi yoğunlaştırmalıyız. Bilhassa toplu taşıma araçlarında, asansörde ve daha kalabalık yerlerde maske takmakta yarar var. Zira hafif belirtilerle seyreden bireyler bile birkaç metre alandaki herkese enfeksiyonu bulaştırabilir. Her ne kadar insanlar maske kullanmaktan bıkmış olsa da şayet yakın aralıkta kapalı alanda bulunacaksa kesinlikle maske kullanılmasını öneriyorum. Hastanelerimizde yeniden bu uygulamaya döndük. Açık havada bir metreden daha uzun ara bulunacaksa maske kullanmanın çok manası yoktur. Bunun yanında el yıkamak çok önemli. Zira dokunduğumuz her yerden virüsü alma riskimiz var. Bu nedenle el hijyeni konusuna aynı bir kıymet verilmeli. Bir diğer çok önemli bahis da şu kış döneminde tokalaşma tahminen ama bilhassa risk gruplarının kimseyle sarılıp öpüşmemesi gerekir.