Suyun ilk ne zaman oluştuğuna dair yeni araştırma

İngiltere’deki Portsmouth Üniversitesi’nden kozmolog Daniel Whalen ve ekibi, erken cihan şartlarında iki farklı yıldızın patlamasını sanal ortamda simüle etti. Sonuçlar, cihanın oluşumundan sadece 100 milyon yıl sonra su oluşumu için gerekli şartların mevcut olduğunu gösterdi.

Bugünün yıldızları, çekirdeklerinde bol ölçüde oksijen barındırıyor. Fakat cihanın ilk yıldızları neredeyse tamamen hidrojen ve helyumdan oluşuyordu. Bu yıldızlar çok sıcak ve kısa ömürlüydü, bu yüzden izlerini tespit etmek zor. Lakin James Webb Uzay Teleskobu (JWST), bu yıldızlara dair ilk direkt delilleri ortaya çıkarıyor olabilir.

Araştırma ekibi, Güneş’ten 13 kat ve 200 kat daha büyük iki yıldızın patlamasını simüle etti. Bu süpernova patlamaları, oksijenin oluşmasına imkan sağlayacak kâfi sıcaklık ve basıncı oluşturdu. Patlamanın akabinde, 1.630 ışık yılına kadar uzanan gaz bulutları süratle soğudu ve bu süreçte moleküler hidrojen (H₂) oluştu.

Soğuyan gazlar, bilhassa süpernova kalıntılarının ağır bölgelerinde hareket ederken, oksijen atomları hidrojen ile çarpışarak su moleküllerini oluşturmaya başladı.

Araştırmacılar, bu ağır bölgelerin daha sonra ağır elementler bakımından varlıklı yeni yıldızların ve gezegenlerin doğumuna sahne olabileceğini düşünüyor. Bu da su barındırabilecek potansiyel gezegenlerin, kainatın tahmin edilenden çok daha erken periyotlarında oluşabileceği manasına geliyor.

Ekip, aynı bölgede birden fazla yıldızın doğup patlamasının su oluşum sürecini daha da hızlandırabileceğini belirtiyor. Lakin gaz yoğunluğunun düşük olduğu bölgelerde, süpernova patlamaları oluşan suyu yok edebilir. Ağır bulut çekirdeklerinde ise toz parçacıkları, su moleküllerini ziyanlı radyasyondan koruyarak hayatta kalma talihlerini artırabilir.

Bu hesaplamalara göre, erken galaksilerde üretilen su miktarı, Samanyolu’ndaki su ölçüsünden sadece 10 kat daha az olabilir. Bu da, hayatın temel bileşenlerinden biri olan suyun, kozmosun ilk periyotlarında bile çokça bulunmuş olabileceğini gösteriyor.